I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT

1. Đặc điểm của nấm

Nấm là sinh vật sống ở môi trường ẩm ướt như đất ẩm, thực phẩm, hoa quả,… Dựa vào đặc điểm cấu tạo tế bào, nấm được chia thành hai nhóm: nấm đơn bào (như nấm men) và nấm đa bào (như nấm mốc, nấm rơm). Nấm đa bào có cấu tạo phức tạp hơn, gồm các cơ quan như mũ nấm, cuống nấm, sợi nấm.

Dựa vào đặc điểm sinh sản, nấm được chia thành nấm đầm và nấm túi. Nấm đầm có cơ quan sinh sản lộ ra bên ngoài, còn nấm túi có cơ quan sinh sản nằm trong túi. Ngoài ra, nấm còn được phân thành nấm ăn được và nấm độc dựa trên tính an toàn khi sử dụng.

2. Vai trò của nấm

Nấm có vai trò phân hủy xác sinh vật và chất thải hữu cơ trong tự nhiên, giúp làm sạch môi trường. Trong thực tiễn, nấm được sử dụng để làm thực phẩm, thuốc, chế phẩm sinh học, men rượu và thuốc trừ sâu sinh học. Một số nấm gây hại cho sức khỏe người và vật nuôi, cũng như làm hư hỏng nông sản.

3. Kỹ thuật trồng nấm

Trồng nấm cần chuẩn bị nguyên liệu như rơm rạ, mía, vỏ đậu… Sau khi làm ẩm và ủ, tiến hành gieo giống nấm vào rơm đã xử lý, che chắn, tưới nước mỗi ngày và thu hoạch sau khoảng 7–10 ngày.

II. BÀI TẬP ÁP DỤNG

Bài 1. Dựa vào đặc điểm nào để phân biệt nấm đơn bào và nấm đa bào, nấm đầm và nấm túi, nấm độc và nấm không độc? Lấy ví dụ.

Hướng dẫn giải:

  • Nấm đơn bào chỉ gồm một tế bào (ví dụ: nấm men), nấm đa bào gồm nhiều tế bào và có cấu trúc phức tạp (ví dụ: nấm mốc).
  • Nấm đầm có cơ quan sinh sản mọc trên bề mặt (ví dụ: nấm sò), nấm túi có cơ quan sinh sản nằm trong túi (ví dụ: nấm mốc).
  • Nấm ăn được không gây độc (ví dụ: nấm rơm), còn nấm độc gây hại cho người (ví dụ: nấm độc tán trắng).

Bài 2. Em thấy nấm mốc thường xuất hiện ở điều kiện thời tiết nào? Kể tên những vị trí dễ xuất hiện nấm mốc xung quanh em.

Hướng dẫn giải:
Nấm mốc thường xuất hiện trong điều kiện nóng ẩm, ít ánh sáng. Một số nơi dễ bị nấm mốc gồm: bánh mì để lâu, tường nhà ẩm, trái cây hư, quần áo ướt không phơi kịp,…

Bài 3. Hãy nêu một số biện pháp phòng chống bệnh do nấm gây nên trên da người.

Hướng dẫn giải:

  • Giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ, không dùng chung khăn, áo, lược với người bệnh.
  • Tránh tiếp xúc với vật nuôi có biểu hiện bệnh ngoài da.
  • Vệ sinh môi trường sống khô ráo, sạch sẽ.
  • Không để cơ thể ẩm ướt lâu ngày.