I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1. Đa dạng thực vật
Thực vật được chia thành bốn nhóm chính: Rêu, Dương xỉ, Hạt trần và Hạt kín. Mỗi nhóm có đặc điểm riêng về cấu tạo và môi trường sống. Ví dụ, rêu thường sống ở nơi ẩm ướt, chưa có mạch dẫn; dương xỉ có rễ, thân, lá thật và sinh sản bằng bào tử.
Hạt trần là nhóm thực vật đã có mạch dẫn và cơ quan sinh sản là nón, chưa có hoa và quả. Hạt kín là nhóm tiến hóa nhất, có đầy đủ rễ, thân, lá, hoa, quả, hạt và sống đa dạng ở nhiều môi trường khác nhau.
2. Vai trò của thực vật
Thực vật đóng vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn, là nơi sinh sống của nhiều sinh vật khác. Ngoài ra, thực vật còn tham gia điều hòa khí hậu thông qua quá trình quang hợp và hô hấp, giúp cân bằng khí CO₂ và O₂ trong không khí.
Trong đời sống con người, thực vật được sử dụng làm thực phẩm, thuốc, nguyên liệu công nghiệp, gỗ, cây cảnh,… Tuy nhiên, một số loài thực vật có thể chứa độc tố hoặc chất gây nghiện, ảnh hưởng đến sức khỏe.
II. BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1. Nhóm thực vật nào sau đây có đặc điểm có mạch, có hạt nhưng không có hoa?
A. Rêu B. Dương xỉ C. Hạt trần D. Hạt kín
Hướng dẫn giải:
Chọn C. Hạt trần có hệ mạch, có hạt nhưng không có hoa (ví dụ: cây thông, vạn tuế).
Bài 2. Em hãy lập bảng phân biệt đặc điểm cơ bản của các nhóm: Rêu, Dương xỉ, Hạt trần, Hạt kín.
Hướng dẫn giải:
| Nhóm thực vật | Có mạch dẫn | Có hoa | Có hạt | Cơ quan sinh sản |
| Rêu | Không | Không | Không | Bào tử |
| Dương xỉ | Có | Không | Không | Bào tử |
| Hạt trần | Có | Không | Có | Nón |
| Hạt kín | Có | Có | Có | Hoa và quả |
Bài 3. Cho sơ đồ sau:
Cây lúa → (1) → (2) → (3) → Con người
a) Em hãy lựa chọn các sinh vật phù hợp với các số trong sơ đồ trên.
b) Từ sơ đồ trên, em có nhận xét gì về vai trò của thực vật?
Hướng dẫn giải:
a) (1): Châu chấu, (2): Ếch, (3): Rắn
b) Thực vật là nguồn thức ăn ban đầu trong chuỗi thức ăn, có vai trò cung cấp năng lượng cho các sinh vật khác. Đồng thời, thực vật cũng giúp duy trì cân bằng sinh thái.
