I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1. Đặc điểm virus
Virus là sinh vật có cấu tạo đơn giản, chỉ gồm lớp vỏ protein và phần lõi chứa vật chất di truyền. Virus không có cấu tạo tế bào và có kích thước siêu hiển vi. Virus sống kí sinh bắt buộc trong tế bào vật chủ. Khi ở ngoài tế bào, virus tồn tại như một vật không sống.
Virus có ba dạng hình dạng phổ biến: xoắn (như virus khảm thuốc lá), khối (như virus cúm), và dạng hỗn hợp (như thực khuẩn thể). Một số virus có thêm lớp vỏ ngoài bao bọc.
2. Vai trò của virus
Virus có vai trò quan trọng trong nghiên cứu khoa học, sản xuất thuốc, vaccine, và thuốc trừ sâu sinh học. Virus cũng là nguyên nhân gây ra nhiều bệnh ở người, động vật và thực vật. Một số loại virus gây ảnh hưởng nghiêm trọng như virus cúm, virus HIV, virus corona.
3. Bệnh do virus gây ra và biện pháp phòng chống
Virus có thể gây ra nhiều bệnh qua các đường lây như: tiếp xúc trực tiếp, đường hô hấp, tiêu hóa, truyền máu, từ mẹ sang con,… Biểu hiện bệnh thường gặp như: sốt, đau đầu, sổ mũi, chảy máu cam, nôn,… Để phòng bệnh, cần:
- Hạn chế tiếp xúc với người bệnh
- Che miệng khi ho, hắt hơi
- Tiêm vaccine phòng bệnh
II. BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1. Căn cứ vào cấu tạo, virus có phải là một cơ thể sống không?
Hướng dẫn giải:
Virus không có cấu tạo tế bào và không thực hiện đầy đủ các chức năng sống nên không được coi là cơ thể sống. Virus chỉ thể hiện đặc điểm sống khi ở trong tế bào vật chủ.
Bài 2. Theo em, câu nói “Virus chỉ có hại mà không có lợi ích gì cho con người” có đúng không?
Hướng dẫn giải:
Câu nói này không hoàn toàn đúng. Virus có thể gây bệnh, nhưng cũng có nhiều ứng dụng có lợi như sản xuất vaccine, thuốc kháng sinh, và thuốc trừ sâu sinh học thân thiện với môi trường.
Bài 3. Nêu một số biện pháp phòng chống bệnh cúm do virus gây ra ở người.
Hướng dẫn giải:
Một số biện pháp gồm: tiêm vaccine phòng cúm, đeo khẩu trang khi đến nơi đông người, rửa tay thường xuyên, giữ gìn vệ sinh cá nhân và nơi ở, tránh tiếp xúc với người đang có dấu hiệu cảm cúm.
