I. Tóm tắt kiến thức

VD 1: Đường gấp khúc ABC dài 4,29m, trong đó đoạn thẳng AB dài 1,84m. Hỏi đoạn thẳng BC đó dài bao nhiêu mét?

Ta phải thực hiện phép cộng: 4,29 – 1,84 = ? (m)

Ta phải thực hiện trừ:

4,29 – 1,84 = ? (m)

Ta có:

4,29m = 429cm

1,84m = 184cm

429-184 =245 (cm)

245cm = 2,45m

Vậy: 4,29 + 1,84 = 2,45 (m)

Thông thường ta đặt tính rồi làm như  sau

\[\frac{{ – \begin{array}{*{20}{c}}{4,29}\\{1,84}\end{array}}}{{2,45}}\]

  • Thực hiện phép trừ như trừ các số tự nhiên
  • Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột vơi các dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.

VD 2: 45,8 – 19,26 =?

Ta đặt tính rồi làm như sau:

\[\frac{{ – \begin{array}{*{20}{c}}{45,8}\\{19,26}\end{array}}}{{26,54}}\]

  • Coi 45,8 là 45,80 rồi trừ như một số tự nhiên
  • Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với các dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.

Muốn trừ một số thập phân cho một số thập phân ta làm như sau:

  • Viết số trừ dưới số bị trừ sao cho các chữ số ở cùng một hàng đặt thẳng cột với nhau.
  • Trừ như trừ các số tự nhên.
  • Viết dấu phẩy ở hiệu thẳng cột với các dấu phẩy của số bị trừ và số trừ.

Chú ý: Nếu số chữ số ở phần thập phân của số bị trừ ít hơn số ở phần thập phân của số trừ, thì ta có thể viết thêm một số thích hợp chữ số 0 vào bên phải phần thập phân của số bị trừ, rồi trừ như trừ các số tự nhiên.

II. Bài tập minh hoạ

1. Đặt tính rồi tính:

68,4 – 25,7;

\[\frac{{ – \begin{array}{*{20}{c}}{68,4}\\{25,7}\end{array}}}{{42,7}}\]

2. Tìm x:

x + 4,32 = 8,67;

x = 8,67 –  4,32

x = 4,35

3. Tính bằng hai cách a-b-c và a-(b+c)

8,9 – 2,3 – 3,5

Giải

Cách 1:

8,9 – 2,3 – 3,5 = 3,1

Cách 2:

8,9 – (2,3 + 3,5) =3,1

III. Bài tập ví dụ

1. Đặt tính rồi tính:

a) 72,1 – 30,4;

b) 5,12 – 0,68;

c) 69 – 7,85;

d) 68,72 – 29,91;

e) 52,37 – 8,64;

f) 75,5 – 30,26;

g) 60 – 12,45.

2. Tìm x:

a) 6,85 + x = 10,29;

b) x – 3,64 = 5,86;

c) 7,9 – x = 2,5.

3. Tính bằng hai cách a-b-c và a-(b+c)

a) 12,38 – 4,3 – 2,08;

b) 16,72 – 8,4 – 3,6;

c) 16,72 – 8,4 – 3,6;

d) 8,3 – 1,4 – 3,6;

e) 18,64 – (6,24+10,5).