I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1. Ánh sáng của Mặt Trăng
Mặt Trăng không tự phát ra ánh sáng mà chỉ phản xạ ánh sáng Mặt Trời. Chúng ta chỉ nhìn thấy Mặt Trăng khi phần được chiếu sáng quay về phía Trái Đất. Vào ban đêm, nếu phần sáng của Mặt Trăng hướng về Trái Đất, chúng ta sẽ quan sát được Mặt Trăng trên bầu trời.
2. Hình dạng nhìn thấy của Mặt Trăng
Hình dạng Mặt Trăng mà ta quan sát được từ Trái Đất là phần được Mặt Trời chiếu sáng. Khi Mặt Trăng quay quanh Trái Đất, vị trí tương đối giữa Mặt Trăng, Trái Đất và Mặt Trời thay đổi, làm phần sáng quay về Trái Đất thay đổi. Do đó, ta thấy Mặt Trăng có nhiều hình dạng khác nhau như: trăng non, trăng bán nguyệt, trăng tròn, trăng khuyết,…
II. BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1: Vào đêm không trăng, chúng ta không nhìn thấy Mặt Trăng vì
Hướng dẫn giải:
Chỉ có ánh sáng từ Mặt Trời phản chiếu mới giúp ta thấy Mặt Trăng. Đêm không trăng là khi phần Mặt Trăng được chiếu sáng quay đi khỏi Trái Đất.
Đáp án đúng: C. Ánh sáng phản xạ từ Mặt Trăng không chiếu tới Trái Đất.
Bài 2: Chúng ta nhìn thấy trăng tròn khi
Hướng dẫn giải:
Trăng tròn xuất hiện khi toàn bộ phần Mặt Trăng được Mặt Trời chiếu sáng quay về phía Trái Đất.
Đáp án đúng: B. Toàn bộ phần được chiếu sáng của Mặt Trăng hướng về Trái Đất.
Bài 3: Chu kỳ của Tuần Trăng là 29,5 ngày. Khoảng thời gian đó cho biết điều gì?
Hướng dẫn giải:
Đây là khoảng thời gian Mặt Trăng quay một vòng quanh Trái Đất và trở lại vị trí ban đầu so với Mặt Trời – gọi là một chu kỳ Tuần Trăng.
Bài 4: Em hãy vẽ hình để giải thích hình ảnh nhìn thấy trăng bán nguyệt cuối tháng.
Hướng dẫn giải:
Vẽ sơ đồ Mặt Trời – Trái Đất – Mặt Trăng, trong đó Mặt Trăng ở vị trí sao cho chỉ một nửa phần được chiếu sáng quay về Trái Đất. Ghi rõ vị trí bóng tối và vùng sáng, minh họa phần nhìn thấy từ Trái Đất là nửa hình tròn bên trái.
