I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT

1. Quan sát cơ thể đơn bào

Cơ thể đơn bào là sinh vật chỉ gồm một tế bào. Tế bào đó thực hiện tất cả chức năng sống như trao đổi chất, phát triển và sinh sản. Để quan sát, học sinh sử dụng kính hiển vi và thực hiện đúng quy trình chuẩn bị tiêu bản.

2. Quan sát cơ quan cấu tạo cây xanh

Mỗi cây xanh gồm nhiều cơ quan như rễ, thân, lá, hoa, quả. Các cơ quan này đảm nhận những chức năng sống khác nhau và được quan sát trực tiếp trên mẫu vật hoặc tranh ảnh.

3. Quan sát mô hình hoặc tranh ảnh cơ thể người

Cơ thể người gồm nhiều hệ cơ quan như tiêu hoá, hô hấp, tuần hoàn, thần kinh,… Mỗi hệ cơ quan là tập hợp các cơ quan có liên quan và cùng thực hiện một chức năng sống. Mô hình cơ thể người giúp học sinh quan sát dễ dàng và ghi nhớ kiến thức.

II. BÀI TẬP ÁP DỤNG

Bài 1. Quan sát cơ thể đơn bào

Hướng dẫn giải:

  • Thực hiện các bước làm tiêu bản tạm thời: đặt sợi bông, thêm mẫu, đậy lam kính, thấm nước, soi kính.
  • Dùng kính hiển vi để quan sát tế bào đơn bào như trùng roi, trùng giày hoặc vi khuẩn.

Bài 2. Quan sát cơ quan của cây xanh

Hướng dẫn giải:

  • Chọn mẫu vật như cà rốt, hành tây, khoai tây, lạc,…
  • Xác định các cơ quan: rễ, thân, lá, hoa, quả (nếu có).
  • Nhận xét đặc điểm của từng cơ quan và vai trò trong đời sống cây.

Bài 3. Quan sát mô hình cơ thể người

Hướng dẫn giải:

  • Quan sát mô hình tổng thể và xác định vị trí các cơ quan.
  • Tháo lắp mô hình để nhận diện hệ cơ quan: tiêu hoá, hô hấp, tuần hoàn, bài tiết,…
  • Ghi nhận chức năng và sự phối hợp giữa các hệ cơ quan.

Bài 4. Báo cáo kết quả thực hành

Hướng dẫn giải:

  • Hoàn thành mẫu báo cáo theo yêu cầu: mô tả mẫu vật, nhận xét về cấu tạo rễ, thân, lá; phân biệt mô và cơ quan.
  • Vẽ lại và ghi chú rõ nét các thành phần đã quan sát được.