I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT

1. Một số nguyên liệu thông dụng

Nguyên liệu là vật liệu tự nhiên (vật liệu thô) được khai thác để tạo ra các sản phẩm phục vụ sản xuất và đời sống. Một số nguyên liệu quen thuộc gồm đất, đá, cát, quặng, gỗ, tre,…

2. Một số tính chất và ứng dụng của nguyên liệu

Mỗi nguyên liệu có đặc điểm riêng về trạng thái, độ cứng, khả năng hòa tan, cháy, ăn mòn… Từ đó, con người lựa chọn nguyên liệu phù hợp với mục đích sử dụng cụ thể, như sản xuất vật liệu xây dựng hoặc chế tạo sản phẩm dân dụng.

3. Sử dụng nguyên liệu an toàn, hiệu quả và bảo đảm sự phát triển bền vững

Việc khai thác nguyên liệu phải đúng quy định pháp luật, đảm bảo an toàn cho người lao động và môi trường. Cần sử dụng tiết kiệm, hạn chế lãng phí và ưu tiên tái chế, tái sử dụng nguyên liệu nhằm bảo vệ tài nguyên lâu dài.

II. BÀI TẬP ÁP DỤNG

Bài 1. Tại sao nói nguyên liệu không phải là nguồn tài nguyên vô hạn?

Hướng dẫn giải:

Vì nguyên liệu được khai thác từ tự nhiên và có giới hạn. Nếu khai thác quá mức, chúng sẽ cạn kiệt và mất nhiều năm để tái tạo.

Bài 2. Tại sao nhà sản xuất xi măng thường xây dựng ở địa phương có núi đá vôi?

Hướng dẫn giải:

Vì đá vôi là nguyên liệu chính để sản xuất xi măng. Xây dựng nhà máy gần nơi có nguyên liệu giúp tiết kiệm chi phí vận chuyển và sản xuất.

Bài 3. Em hãy mô tả sơ đồ về chuỗi cung ứng một nguyên liệu cụ thể.

Hướng dẫn giải:

Ví dụ với đất sét:

  • Cung cấp nguyên liệu → khai thác đất sét
  • Sản xuất → nhà máy sản xuất gạch
  • Phân phối → vận chuyển đến đại lý
  • Tiêu dùng → sử dụng làm vật liệu xây dựng
  • Thu hồi, tái sử dụng → tái chế gạch vụn thành nguyên liệu sản xuất mới

Bài 4. Nhà máy sản xuất rượu vang dùng quả nho để lên men. Vậy nho là:

Đáp án đúng: C. nguyên liệu

Bài 5. Hoàn thành các câu sau:

a) Nước biển là nguyên liệu, dùng để sản xuất muối ăn, muối i-ốt…

b) Xi măng là vật liệu, dùng để làm bê tông. Đá vôi là nguyên liệu để sản xuất xi măng.

Bài 6. Dựa vào sơ đồ ứng dụng cây mía, hãy cho biết:

  • Vật liệu: Đường ăn, giấy làm từ bã mía
  • Nguyên liệu: Thân mía, nước mía
  • Nhiên liệu: Bã mía đốt, lá mía – rễ mía đun nấu