Năm nay, các địa phương từng bước điều chỉnh phương án tuyển sinh lớp 10 theo hướng linh hoạt và phù hợp với điều kiện thực tiễn. Việc lựa chọn môn thi thứ ba đang thu hút sự quan tâm lớn của phụ huynh và học sinh. Năm nay, nhiều tỉnh, thành phố đã công bố phương án thi tuyển vào lớp 10, trong đó Tiếng Anh tiếp tục giữ vai trò chủ đạo khi được đa số địa phương lựa chọn. Xu hướng này phản ánh định hướng tăng cường năng lực ngoại ngữ cho học sinh trong giai đoạn giáo dục phổ thông chuyển tiếp, đồng thời cho thấy sự ổn định tương đối trong cấu trúc các môn thi tuyển sinh đầu cấp THPT.

Thí sinh làm bài thi tuyển sinh lớp 10
Thí sinh làm bài thi tuyển sinh lớp 10

Nhiều địa phương thống nhất chọn Tiếng Anh làm môn thi thứ ba

Tính đến cuối tháng 1, đã có 13 tỉnh, thành phố chính thức công bố môn thi thứ ba trong kỳ thi tuyển sinh lớp 10 năm nay. Trong số này, phần lớn các địa phương lựa chọn Ngoại ngữ, chủ yếu là Tiếng Anh, làm môn thi bổ sung bên cạnh hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn. Gần đây, Sở Giáo dục và Đào tạo Ninh Bình thông báo Ngoại ngữ sẽ là môn thi thứ ba, nối dài danh sách các địa phương có cùng lựa chọn như TP HCM, Cao Bằng, Cần Thơ, Thanh Hóa, TP Huế, Đà Nẵng, Nghệ An, Hải Phòng, Lạng Sơn và Đồng Tháp.

Điều đáng chú ý là trong nhóm các địa phương đã công bố, chỉ có tỉnh Tuyên Quang lựa chọn môn Khoa học tự nhiên thay vì Ngoại ngữ. Đây là trường hợp ngoại lệ duy nhất tính đến thời điểm hiện tại, cho thấy sự khác biệt trong cách tiếp cận đánh giá năng lực học sinh đầu vào THPT. Bên cạnh đó, tỉnh Vĩnh Long không tổ chức thi tuyển đại trà mà áp dụng hình thức xét tuyển vào lớp 10 công lập không chuyên. Tuy nhiên, đối với thí sinh dự thi vào trường THPT chuyên, địa phương này vẫn tổ chức kỳ thi gồm ba môn Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh cùng với môn chuyên theo quy định riêng.

Về hình thức thi, đa số các tỉnh, thành phố lựa chọn bài thi trắc nghiệm đối với môn thứ ba, với thời gian làm bài phổ biến là 60 phút. Một số địa phương áp dụng hình thức kết hợp giữa trắc nghiệm và tự luận nhằm đánh giá đa dạng hơn năng lực học sinh. Cách tổ chức này được cho là phù hợp với đặc thù môn Ngoại ngữ, đồng thời góp phần giảm áp lực thi cử so với hình thức tự luận hoàn toàn.

Khung quy định và định hướng lựa chọn môn thi theo quy chế mới

Bắt đầu từ năm 2025, các địa phương sẽ tuân thủ theo Quy chế tuyển sinh lớp 10 do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành, được quyền chủ động lựa chọn hình thức tuyển sinh vào lớp 10, bao gồm thi tuyển, xét tuyển hoặc kết hợp cả hai. Trường hợp áp dụng thi tuyển, kỳ thi bắt buộc gồm hai môn Toán và Ngữ văn, cùng với một môn thứ ba hoặc bài thi tổ hợp. Môn thi thứ ba do địa phương quyết định, được lựa chọn trong nhóm các môn gồm Ngoại ngữ, Giáo dục công dân, Khoa học tự nhiên, Lịch sử và Địa lý, Công nghệ hoặc Tin học.

Quy chế cũng đặt ra nguyên tắc nhằm bảo đảm tính cân bằng và tránh lặp lại kéo dài: mỗi môn thi thứ ba không được sử dụng quá ba năm liên tiếp tại cùng một địa phương, đồng thời phương án tuyển sinh phải được công bố chậm nhất vào ngày 31/3 hằng năm. Quy định này nhằm tạo sự chủ động cho học sinh và nhà trường trong việc xây dựng kế hoạch dạy học, ôn tập, đồng thời hạn chế những thay đổi đột ngột gây xáo trộn.

Dựa theo kết quả của những năm học trước, Tiếng Anh hoặc Ngoại ngữ đã được gần 60 trên tổng số 63 tỉnh, thành phố (theo đơn vị hành chính cũ) lựa chọn làm môn thi thứ ba. Việc tiếp tục ưu tiên Tiếng Anh trong năm nay cho thấy đây vẫn là môn học được đánh giá phù hợp để kiểm tra năng lực học sinh ở giai đoạn chuyển cấp, nhất là trong bối cảnh yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng ngoại ngữ ngày càng rõ nét.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của những lựa chọn khác như Khoa học tự nhiên ở Tuyên Quang cũng cho thấy các địa phương đang từng bước cân nhắc đa dạng hóa cách đánh giá, phù hợp với điều kiện dạy học, đội ngũ giáo viên và định hướng phát triển giáo dục địa phương. Trong thời gian tới, khi quy chế mới được triển khai ổn định, việc lựa chọn môn thi thứ ba có thể tiếp tục điều chỉnh theo hướng linh hoạt hơn, song vẫn phải bảo đảm tính thống nhất, công bằng và tạo thuận lợi cho học sinh trong quá trình chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh lớp 10.

Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:

– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.

– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.

– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.

– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.

– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.

– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.

cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.