Trong những năm gần đây, việc học tiếng Anh tại Việt Nam đã trở thành một xu hướng mạnh mẽ, đặc biệt khi môn học này được đưa vào chương trình giáo dục phổ thông từ năm 1982. Sự thay đổi này phản ánh nhu cầu ngày càng cao đối với tiếng Anh như một công cụ quan trọng trong quá trình hội nhập quốc tế của đất nước. Mặc dù vậy, kết quả học tiếng Anh của học sinh vẫn chưa đạt được như kỳ vọng, với nhiều vấn đề cần được giải quyết.
Sự phát triển của tiếng Anh trong hệ thống giáo dục
Tiếng Anh đã trở thành môn học bắt buộc ở cấp trung học phổ thông từ năm 1982, và được đưa vào giảng dạy ở các lớp tiểu học từ năm 1996. Từ đó đến nay, chương trình học tiếng Anh ở Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn cải tiến, nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của xã hội. Cụ thể, từ năm 2006-2007, khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), sự quan tâm đến việc học tiếng Anh đã bùng nổ. Dữ liệu từ Google Trends cho thấy mức độ tìm kiếm liên quan đến tiếng Anh tại Việt Nam tăng mạnh từ thời điểm này, đồng thời kéo theo nhu cầu học tiếng Anh ở mọi lứa tuổi và đối tượng.
Tính đến năm học 2022-2023, hơn 2,9 triệu học sinh, tương đương 2/3 học sinh toàn quốc, đã học tiếng Anh ít nhất 10 năm, theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Học sinh tiểu học bắt buộc học 4 tiết tiếng Anh mỗi tuần, trong khi học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông học 3 tiết mỗi tuần. Tổng số tiết học tiếng Anh từ lớp 3 đến lớp 12 là 1.155, tương đương gần 870 giờ học. Mục tiêu của chương trình là giúp học sinh đạt trình độ tiếng Anh bậc 3 trong Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc, tương đương với mức B1 trong Khung tham chiếu trình độ ngôn ngữ chung châu Âu (CEFR).
Kết quả học tiếng Anh và các hình thức học được học sinh lựa chọn
Mặc dù có sự đầu tư lớn vào thời gian và tài nguyên để dạy tiếng Anh, kết quả học tập của học sinh vẫn chưa đạt được như kỳ vọng. Theo các số liệu thống kê, tỷ lệ thí sinh đạt điểm dưới 5 trong môn thi tiếng Anh của kỳ thi tốt nghiệp THPT trong 8 năm qua chiếm trung bình 57%. Đây là một con số đáng lo ngại, cho thấy học sinh mặc dù được học tiếng Anh trong suốt nhiều năm nhưng vẫn không thể đạt được kết quả tốt trong các kỳ thi quan trọng.
Một lý do quan trọng giải thích cho kết quả này là học sinh chủ yếu tập trung vào việc học ngữ pháp, từ vựng và ngữ âm, mà thiếu đi cơ hội thực hành kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết trong môi trường thực tế. Hệ quả là nhiều học sinh dù có điểm thi cao vẫn không thể giao tiếp thành thạo bằng tiếng Anh.
Ngoài việc học tiếng Anh trong trường học, người Việt cũng tìm đến nhiều phương pháp khác nhau để nâng cao khả năng tiếng Anh của mình. Theo khảo sát của Q&Me, có tới 49% người được hỏi cho biết tự học tiếng Anh, 35% học online miễn phí, và 29% học tại các trung tâm. Trong đó, các trung tâm tiếng Anh dạng chuỗi được ưa chuộng hơn cả, với 69%, trong khi các trung tâm độc lập chỉ chiếm 44%. Điều này cho thấy rằng việc học tiếng Anh không chỉ diễn ra trong lớp học mà còn thông qua các phương thức học tập tự do và linh hoạt.
Mặc dù vậy, việc học tiếng Anh qua các hình thức ngoài trường học vẫn không đảm bảo kết quả tốt. Điều này phần nào lý giải cho việc điểm thi môn tiếng Anh trong kỳ thi tốt nghiệp THPT vẫn không có sự cải thiện đáng kể.
Những thách thức và mục tiêu dài hạn
Theo báo cáo Dạy và học ngoại ngữ tại Việt Nam, hứng thú với môn tiếng Anh giảm dần theo từng cấp học. Tại bậc tiểu học, tỷ lệ học sinh yêu thích môn tiếng Anh lên tới 67,4%, nhưng con số này giảm xuống còn 47,7% ở bậc THPT. Điều này phản ánh một thực tế là việc học tiếng Anh đã trở nên khô khan, thiếu hấp dẫn đối với học sinh sau nhiều năm học tập.
Theo các chuyên gia, mặc dù người Việt đã có những bước tiến trong việc cải thiện năng lực tiếng Anh, nhưng để đạt được trình độ tiếng Anh B1 cho học sinh THPT trên diện rộng có thể phải mất đến năm 2030. Điều này cho thấy con đường cải thiện chất lượng học tiếng Anh tại Việt Nam còn dài và đòi hỏi sự nỗ lực không chỉ từ phía nhà trường mà còn từ các yếu tố khác như môi trường học tập, phương pháp giảng dạy, và sự tham gia của cộng đồng.
Trong khi kết quả thi tiếng Anh hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu, vẫn có những tín hiệu tích cực. Số thí sinh được miễn thi do có chứng chỉ ngôn ngữ quốc tế (đặc biệt là tiếng Anh) ngày càng tăng, đạt mức gấp ba lần so với năm 2021. Điều này cho thấy một bộ phận học sinh đã có khả năng tiếng Anh khá tốt và có thể giao tiếp hiệu quả trong môi trường quốc tế. Tuy nhiên, số lượng này vẫn chiếm tỷ lệ nhỏ, chỉ khoảng 4-5% trong tổng số thí sinh dự thi.
Mặc dù Việt Nam đang có sự cải thiện về chỉ số thông thạo tiếng Anh toàn cầu, song vẫn còn khoảng cách đáng kể so với các quốc gia trong khu vực, đặc biệt là so với Singapore và Philippines. Sự chênh lệch này đòi hỏi Việt Nam phải cải thiện hệ thống giáo dục, tạo ra môi trường học tập hấp dẫn và phù hợp với nhu cầu của học sinh.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
