Bộ Giáo dục và Đào tạo đang triển khai kế hoạch rà soát, điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông và chuẩn bị xây dựng bộ sách giáo khoa mới cho các lớp từ 1 đến 12. Theo định hướng hiện nay, bộ sách này dự kiến được sử dụng thống nhất trên toàn quốc từ năm học 2028 – 2029, đồng thời có những thay đổi đáng chú ý về cơ chế bản quyền, phát hành, in ấn và tiếp cận sách điện tử nhằm giảm chi phí cho ngân sách và người học.
Điều chỉnh chương trình, đổi mới cơ chế biên soạn và phát hành sách giáo khoa
Theo chỉ đạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành cuối tháng 9/2026, Vụ Giáo dục Phổ thông được giao xây dựng kế hoạch rà soát, hoàn thiện chương trình và sách giáo khoa, hướng tới mục tiêu hoàn thành một bộ sách mới sử dụng thống nhất trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2028 – 2029. Đây được xem là bước tiếp theo trong quá trình điều chỉnh Chương trình giáo dục phổ thông nhằm đáp ứng những thay đổi của bối cảnh kinh tế, xã hội, công nghệ và yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới. Việc xây dựng sách giáo khoa mới không chỉ liên quan đến nội dung học tập mà còn gắn với cách thức tổ chức biên soạn, quản lý bản quyền, phát hành và cung ứng sách.
Một trong những thay đổi đáng chú ý là phương án đưa quyền quản lý bản quyền bộ sách giáo khoa mới về Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ban Quản lý các dự án được giao tổ chức tiếp nhận, quản lý và lưu giữ bản quyền của bộ sách, trong đó có nội dung chuyển giao quyền tác giả từ Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam về Bộ.
Song song với đó, cơ quan quản lý sẽ xây dựng phương án khai thác bản quyền theo hướng tạo điều kiện để học sinh từng bước được tiếp cận sách giáo khoa miễn phí. Nếu được triển khai đầy đủ, đây có thể là thay đổi quan trọng trong chính sách sách giáo khoa, khi quyền sở hữu và khai thác nội dung được đặt dưới sự quản lý trực tiếp của cơ quan nhà nước thay vì phụ thuộc chủ yếu vào đơn vị xuất bản.
Vụ Kế hoạch – Tài chính được giao nghiên cứu đổi mới toàn bộ quy trình biên soạn, phát hành và cung ứng sách giáo khoa. Định hướng đặt ra là giảm bớt các khâu trung gian, tối ưu chi phí và tìm phương án tổ chức in ấn phù hợp hơn. Trong đó, một phương án đang được nghiên cứu là giao cho các tỉnh, thành phố chủ động tổ chức in sách giáo khoa. Cách làm này được kỳ vọng có thể giúp rút ngắn chuỗi cung ứng, giảm chi phí vận chuyển và phân phối, qua đó góp phần tiết kiệm ngân sách cũng như giảm khoản tiền mà phụ huynh phải chi cho sách học tập.
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cũng được yêu cầu bảo đảm học sinh và giáo viên có thể tiếp cận miễn phí phiên bản điện tử của sách giáo khoa, đồng thời phối hợp thực hiện quá trình chuyển giao bản quyền theo kế hoạch. Việc xây dựng bộ sách mới được triển khai trong bối cảnh ngành giáo dục đang tiếp tục điều chỉnh chương trình phổ thông để phù hợp với những thay đổi trong quản lý nhà nước, cơ cấu hành chính và yêu cầu đổi mới giáo dục.
Trước đó, chương trình giáo dục phổ thông đã được chỉnh sửa nhằm thích ứng với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và việc sắp xếp lại đơn vị hành chính. Một số nội dung trong sách giáo khoa, đặc biệt ở các môn như Lịch sử và Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, cũng được điều chỉnh cho phù hợp với thực tiễn mới.
Theo định hướng hiện nay, bộ sách giáo khoa mới nhiều khả năng sẽ không được xây dựng hoàn toàn từ đầu. Một số tác giả sách giáo khoa cho rằng phương án khả thi hơn là tiếp tục kế thừa nền tảng của bộ sách đang sử dụng, sau đó chỉnh sửa, bổ sung và tái cấu trúc những nội dung cần thiết.
Cách tiếp cận này được đánh giá phù hợp với yêu cầu về tiến độ. Theo quy trình hiện hành, nếu bộ sách mới được đưa vào sử dụng ngay từ năm học 2028–2029, việc biên soạn về cơ bản phải hoàn thành chậm nhất vào khoảng tháng 10/2027. Sau đó, sách còn phải trải qua các khâu thẩm định, phê duyệt, hoàn thiện bản thảo và tổ chức in ấn từ đầu năm 2028.
Hướng tới chương trình tinh gọn, tăng trải nghiệm và thích ứng với thời đại số
Lộ trình chuẩn bị bộ sách mới được triển khai theo chỉ đạo của Chính phủ tại cuộc họp cuối tháng 9. Yêu cầu đặt ra là chương trình và sách giáo khoa phải góp phần nâng cao chất lượng dạy và học thực chất, đồng thời giảm áp lực thi cử, học thêm và dạy thêm.
Theo định hướng này, chương trình phổ thông sẽ tiếp tục được rà soát theo hướng tinh gọn. Những kiến thức quá chuyên sâu, có tính hàn lâm cao hoặc chưa thực sự cần thiết đối với mặt bằng chung của học sinh phổ thông có thể được giảm tải hoặc chuyển sang các tài liệu tham khảo.
Việc tinh giản không đồng nghĩa với thu hẹp mục tiêu giáo dục. Ngược lại, chương trình mới được định hướng tăng cường giáo dục toàn diện, chú trọng hơn đến trải nghiệm, thực hành và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tế. Một số nội dung liên quan đến năng lực số, khoa học – công nghệ, giáo dục STEM, ngoại ngữ và ứng dụng trí tuệ nhân tạo dự kiến tiếp tục được củng cố. Trong đó, việc tiếp cận và sử dụng AI được định hướng theo nguyên tắc có chọn lọc, phù hợp với độ tuổi và mục tiêu giáo dục.
Bên cạnh các lĩnh vực khoa học, công nghệ và ngoại ngữ, giáo dục nghệ thuật, thể chất và kỹ năng thực hành cũng được xác định là những thành tố quan trọng trong quá trình phát triển toàn diện học sinh. Định hướng từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học cũng tiếp tục được đặt ra như một mục tiêu dài hạn.
Ngoài những nội dung phục vụ năng lực hội nhập và thích ứng công nghệ, chương trình mới còn được yêu cầu tăng cường giáo dục lịch sử, văn hóa và truyền thống dân tộc. Các nội dung về nhân vật lịch sử, những thế hệ đi trước, giá trị văn hóa và truyền thống cách mạng được đề xuất bổ sung nhằm củng cố hiểu biết của học sinh về lịch sử đất nước và bản sắc dân tộc.
Việc điều chỉnh chương trình theo hướng này cho thấy mục tiêu xây dựng bộ sách giáo khoa mới không chỉ nhằm thay đổi nội dung học tập mà còn hướng tới cân bằng giữa tri thức hiện đại và các giá trị nền tảng của giáo dục.
Trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo ngày càng tác động sâu rộng đến hoạt động dạy học, ngành giáo dục đã bắt đầu thử nghiệm việc tích hợp AI vào chương trình từ lớp 1 đến lớp 12. Đây được xem là bước chuẩn bị để học sinh có khả năng sử dụng công nghệ một cách chủ động, có trách nhiệm và phù hợp với yêu cầu của môi trường học tập trong tương lai.
Từ góc độ quản lý, việc xây dựng một bộ sách giáo khoa dùng thống nhất trên toàn quốc cũng đặt ra yêu cầu cao về chất lượng chuyên môn, tính ổn định và khả năng thích ứng với điều kiện khác nhau giữa các địa phương. Bộ sách không chỉ cần đáp ứng chuẩn kiến thức và năng lực chung mà còn phải đủ linh hoạt để giáo viên triển khai phù hợp với đặc điểm học sinh và môi trường giáo dục thực tế.
Bên cạnh đó, phương án mở rộng quyền tiếp cận sách điện tử miễn phí và nghiên cứu cơ chế in ấn tại địa phương có thể tạo ra những thay đổi đáng kể trong cách học sinh tiếp cận tài liệu học tập. Nếu được triển khai đồng bộ, những giải pháp này có thể giúp giảm gánh nặng chi phí, đồng thời tăng khả năng tiếp cận sách giáo khoa ở nhiều khu vực khác nhau.
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu đưa bộ sách mới vào sử dụng từ năm học 2028–2029, tiến độ biên soạn, thẩm định, phê duyệt và tổ chức phát hành sẽ cần được triển khai chặt chẽ. Đây là quá trình đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, đội ngũ chuyên gia, tác giả, giáo viên, nhà xuất bản và các địa phương.
Việc chuẩn bị bộ sách giáo khoa mới vì vậy không chỉ là một thay đổi về tài liệu học tập, mà còn là một phần trong quá trình điều chỉnh tổng thể giáo dục phổ thông. Nếu được triển khai đúng hướng, bộ sách mới có thể góp phần tạo ra chương trình học tinh gọn hơn, thiết thực hơn, tăng khả năng vận dụng và giúp học sinh chuẩn bị tốt hơn cho một xã hội ngày càng chịu tác động mạnh của công nghệ, hội nhập và những yêu cầu mới về năng lực con người.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
