Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng lộ trình tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính trong giai đoạn 2026-2036. Dự kiến từ năm 2027, một số địa phương đủ điều kiện sẽ triển khai thi trên máy, trong khi các khu vực còn lại vẫn tiếp tục thi trên giấy. Hai phương thức phải bảo đảm tương đương về nội dung, độ khó, chuẩn đánh giá và giá trị sử dụng của kết quả.
Triển khai theo lộ trình, bảo đảm công bằng giữa hai phương thức
Ngày 28/7, Giáo sư Huỳnh Văn Chương, Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo, cho biết Bộ đã trình Thủ tướng Chính phủ đề án tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT trên máy tính trong giai đoạn 2026-2036.
Theo định hướng của đề án, hình thức thi trên máy tính sẽ được triển khai từng bước, không áp dụng đồng loạt trên phạm vi cả nước ngay từ giai đoạn đầu. Chỉ những địa phương và điểm thi đáp ứng đầy đủ yêu cầu về cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, nguồn điện, thiết bị dự phòng, hệ thống mạng nội bộ và nhân lực vận hành mới được lựa chọn tổ chức.
Dự kiến từ năm 2027, thí sinh tại một số địa phương đủ điều kiện sẽ làm bài thi trên máy tính, trong khi phần lớn thí sinh tại các khu vực khác vẫn tiếp tục dự thi trên giấy. Đây được xem là giai đoạn chuyển tiếp nhằm kiểm nghiệm khả năng vận hành của hệ thống trước khi xem xét mở rộng quy mô.
Mặc dù khác nhau về phương thức làm bài, hai nhóm thí sinh phải được đánh giá theo cùng một chuẩn kiến thức, kỹ năng và yêu cầu đầu ra của Chương trình giáo dục phổ thông. Kết quả thi trên máy tính và trên giấy cũng phải có giá trị sử dụng tương đương, không để phương thức dự thi tạo ra lợi thế hoặc bất lợi cho bất kỳ thí sinh nào.
Đối với các môn thi theo hình thức trắc nghiệm, thí sinh thi trên máy tính và thí sinh thi trên giấy dự kiến sử dụng chung nội dung đề thi. Điểm khác biệt chủ yếu nằm ở cách tiếp nhận câu hỏi, thực hiện bài làm và ghi nhận kết quả. Thí sinh thi trên giấy sẽ tô đáp án vào phiếu trả lời trắc nghiệm, trong khi thí sinh thi trên máy lựa chọn và xác nhận đáp án trực tiếp trên phần mềm.
Sau giai đoạn thử nghiệm, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiến hành đánh giá toàn diện về mức độ ổn định, an toàn, hiệu quả tổ chức và khả năng bảo đảm quyền lợi của thí sinh. Việc mở rộng hình thức thi trên máy tính chỉ được thực hiện khi các điều kiện cần thiết đã được đáp ứng đầy đủ, thay vì chạy theo tiến độ khi hệ thống chưa hoàn thiện.
Một phương án khác cũng đang được nghiên cứu là tổ chức kỳ thi trên máy tính thành nhiều ca. Khi đó, đề thi giữa các ca có thể không hoàn toàn giống nhau nhưng phải bảo đảm tương đương về phạm vi kiến thức, độ khó, cấu trúc và khả năng đo lường năng lực của người học.
Tính tương đương giữa các đề thi sẽ được xác lập thông qua ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, quá trình thử nghiệm thực tế và các phương pháp khoa học khảo thí. Mỗi câu hỏi cần được phân tích về độ khó, độ phân biệt và mức độ phù hợp với mục tiêu đánh giá. Chỉ khi đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn chuyên môn, phương án tổ chức nhiều ca thi mới có thể được triển khai, qua đó bảo đảm thí sinh không bị ảnh hưởng bởi thời điểm hoặc ca dự thi.
Tăng cường bảo mật, tự động hóa và hỗ trợ thí sinh làm quen
Theo phương án kỹ thuật đang được xây dựng, đề thi sẽ được truyền qua kênh bảo mật của Ban Cơ yếu Chính phủ đến máy chủ tại từng điểm thi. Trong quá trình làm bài, máy tính của thí sinh chỉ hoạt động trong mạng LAN nội bộ và không kết nối Internet.
Cách tổ chức này giúp kỳ thi không phụ thuộc vào chất lượng đường truyền Internet tại từng địa phương, đồng thời hạn chế nguy cơ bị tấn công trực tiếp từ môi trường mạng. Tuy nhiên, các điểm thi vẫn phải được trang bị hệ thống bảo mật nhiều lớp, nguồn điện ổn định, thiết bị thay thế và cơ chế sao lưu dữ liệu nhằm xử lý kịp thời các tình huống như mất điện, lỗi máy tính, gián đoạn mạng nội bộ hoặc phần mềm không phản hồi.
Một trong những định hướng quan trọng của đề án là ứng dụng công nghệ để tự động hóa tối đa các công đoạn tổ chức thi. Việc tự động hóa được kỳ vọng sẽ giảm bớt thao tác thủ công, hạn chế sai sót kỹ thuật và giảm sự can thiệp chủ quan của con người.
Các công nghệ dự kiến được nghiên cứu và ứng dụng tập trung vào bảo mật dữ liệu, phân phối đề thi, xác thực thí sinh, giám sát hệ thống, lưu trữ bài làm, chấm thi và tổng hợp kết quả. Trí tuệ nhân tạo cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ một số công đoạn trong quá trình xây dựng ngân hàng câu hỏi chuẩn hóa, chẳng hạn phân loại câu hỏi, phát hiện nội dung trùng lặp hoặc hỗ trợ phân tích dữ liệu khảo thí.
Dù vậy, trí tuệ nhân tạo chỉ đóng vai trò hỗ trợ. Việc lựa chọn, thẩm định và phê duyệt câu hỏi thi vẫn cần được thực hiện bởi đội ngũ chuyên gia, giáo viên và cán bộ khảo thí có chuyên môn, nhằm bảo đảm nội dung chính xác, phù hợp với chương trình và không phát sinh sai lệch trong quá trình xây dựng đề thi.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã bắt đầu thử nghiệm hình thức thi trên máy tính từ cuối năm 2024. Trong đợt thử nghiệm được mở rộng gần đây, hơn 36.000 thí sinh tại 15 tỉnh, thành phố đã tham gia. Kết quả bước đầu cho thấy hệ thống vận hành tương đối ổn định và có khả năng triển khai trong điều kiện thực tế tại Việt Nam.
Theo Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, việc chuyển từ thi trên giấy sang thi trên máy tính chỉ là thay đổi phương thức tổ chức, không làm thay đổi mục tiêu cốt lõi của kỳ thi. Kỳ thi vẫn nhằm đánh giá mức độ đáp ứng chuẩn đầu ra của Chương trình giáo dục phổ thông, làm căn cứ xét công nhận tốt nghiệp và cung cấp dữ liệu phục vụ tuyển sinh theo quy định.
Để chuẩn bị cho quá trình chuyển đổi, Bộ Giáo dục và Đào tạo dự kiến phối hợp với các địa phương và nhà trường cung cấp công cụ thực hành miễn phí cho học sinh. Các phần mềm mô phỏng sẽ giúp thí sinh làm quen với giao diện, cách đăng nhập, lựa chọn đáp án, chuyển giữa các câu hỏi, kiểm tra bài làm và nộp bài trên hệ thống.
Việc chuẩn bị này đặc biệt cần thiết đối với học sinh tại những khu vực còn hạn chế về điều kiện tiếp cận thiết bị công nghệ. Bên cạnh đó, giáo viên, cán bộ coi thi và nhân viên kỹ thuật cũng cần được tập huấn đầy đủ để vận hành hệ thống, xử lý sự cố và hỗ trợ thí sinh trong suốt quá trình dự thi.
Việc tổ chức song song hai hình thức thi trong giai đoạn đầu được xem là phương án phù hợp, giúp ngành giáo dục từng bước hiện đại hóa hoạt động khảo thí nhưng vẫn bảo đảm tính ổn định, an toàn và công bằng. Hiệu quả của lộ trình này sẽ phụ thuộc vào mức độ chuẩn bị về hạ tầng, nhân lực, ngân hàng câu hỏi, bảo mật dữ liệu và khả năng hỗ trợ đồng đều cho học sinh tại các địa phương.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
