Trong bối cảnh quy mô học sinh ngày càng lớn và nhu cầu phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng lực nổi trội gia tăng, TP HCM đang nghiên cứu phương án mở rộng hệ thống trường chuyên theo hướng xây dựng thêm cơ sở mới hoặc tổ chức các phân hiệu tại những khu vực đông dân cư, có chất lượng học tập tốt. Định hướng này không chỉ nhằm điều chỉnh sự phân bố còn chưa đồng đều của mạng lưới trường chuyên hiện nay, mà còn hướng đến mục tiêu nâng cao chất lượng đào tạo mũi nhọn, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và tăng khả năng tiếp cận các chương trình giáo dục chuyên sâu cho học sinh trên địa bàn thành phố.
Điều chỉnh mạng lưới trường chuyên theo quy mô dân số và nhu cầu học tập
Tại lễ tuyên dương, khen thưởng học sinh, giáo viên giỏi của TP HCM ngày 11/9, ông Nguyễn Bảo Quốc, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM, cho biết ngành giáo dục thành phố đang tính toán phương án mở rộng hệ thống trường chuyên trong thời gian tới.
Hiện TP.HCM có bốn trường chuyên, gồm Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa, Trường THPT chuyên Hùng Vương và Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn. Tổng quy mô học sinh đang theo học tại các trường này khoảng 6.000 em.
Tuy nhiên, xét trên không gian đô thị rộng và quy mô dân số lớn, sự phân bố các trường chuyên hiện chưa thực sự đồng đều. Một số khu vực tập trung đông dân cư và có nhu cầu học tập cao nhưng khoảng cách đến các cơ sở giáo dục chuyên vẫn còn khá lớn. Điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận chương trình đào tạo mũi nhọn của học sinh ở từng địa bàn.
Từ thực tế đó, Sở Giáo dục và Đào tạo dự kiến nghiên cứu phương án xây dựng thêm trường chuyên hoặc mở các phân hiệu tại những khu vực có mật độ dân số cao, đồng thời có nền tảng chất lượng học tập tốt. Việc mở rộng mạng lưới nếu được triển khai sẽ góp phần phân bổ lại nguồn lực giáo dục theo hướng cân bằng hơn, đồng thời tạo thêm cơ hội cho học sinh có năng lực nổi trội được tiếp cận môi trường học tập chuyên sâu ngay tại khu vực sinh sống.
Định hướng này có ý nghĩa đáng chú ý trong bối cảnh TP.HCM hiện được xem là một trong những trung tâm giáo dục có quy mô lớn nhất cả nước, với khoảng 2,6 triệu học sinh. Quy mô người học lớn đồng nghĩa nhu cầu phân tầng chương trình, phát hiện học sinh năng khiếu và tổ chức các mô hình đào tạo chuyên sâu cũng ngày càng đa dạng.
Việc mở rộng hệ thống trường chuyên vì thế không chỉ là câu chuyện tăng số lượng cơ sở giáo dục, mà còn liên quan đến quy hoạch mạng lưới trường học phù hợp với sự phân bố dân cư, khả năng phát triển đội ngũ giáo viên và chất lượng đầu vào ở từng khu vực. Song song với hệ thống trường chuyên học thuật, TP.HCM cũng đang xem xét mở rộng hệ thống trường năng khiếu trong lĩnh vực thể dục, thể thao. Theo lãnh đạo ngành giáo dục, số lượng trường thuộc nhóm này hiện còn tương đối ít so với nhu cầu của một đô thị có quy mô dân số lớn.
Thành phố hiện có ba trường năng khiếu thể dục, thể thao với khoảng 3.000 học sinh. Ngoài thời gian tập luyện chuyên môn, các em vẫn thực hiện chương trình giáo dục văn hóa theo quy định như học sinh phổ thông thông thường. Một trong những khu vực được xem xét mở rộng mô hình trường năng khiếu trong thời gian tới là Củ Chi. Đây là hướng đi nhằm tăng khả năng phát hiện và đào tạo học sinh có năng khiếu thể thao từ sớm, đồng thời tạo điều kiện để các em được phát triển song song về chuyên môn thể thao và kiến thức văn hóa.
Nếu hệ thống trường chuyên và trường năng khiếu được mở rộng theo hướng hợp lý, thành phố có thể hình thành mạng lưới giáo dục mũi nhọn đa dạng hơn, vừa đáp ứng nhu cầu đào tạo học sinh xuất sắc về học thuật, vừa tạo môi trường phát triển cho các tài năng trong lĩnh vực thể dục, thể thao.
Nâng chất lượng đào tạo mũi nhọn, tăng đầu tư cho giáo viên và học sinh tài năng
Việc mở rộng quy mô chỉ có ý nghĩa khi đi cùng với nâng cao chất lượng đào tạo. Đây cũng là yêu cầu được lãnh đạo ngành giáo dục TP.HCM đặt ra đối với các trường chuyên và trường năng khiếu trong giai đoạn tới. Theo định hướng của Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở này cần tiếp tục giữ vai trò đầu tàu về chuyên môn, trở thành những đơn vị nòng cốt trong việc phát hiện, bồi dưỡng học sinh giỏi và phát triển các hoạt động thể dục, thể thao thành tích cao.
Để nâng cao chất lượng đào tạo, các trường được khuyến khích chủ động mở rộng hợp tác với những chuyên gia đầu ngành, nhà khoa học, giảng viên có chuyên môn cao và các huấn luyện viên giàu kinh nghiệm. Việc huy động nguồn lực chuyên môn từ bên ngoài trường học có thể giúp học sinh tiếp cận kiến thức chuyên sâu hơn, đồng thời tăng cơ hội tham gia các chương trình bồi dưỡng phù hợp với các kỳ thi trong nước và quốc tế. Cách tiếp cận này cũng cho thấy đào tạo học sinh giỏi ngày càng được nhìn nhận như một quá trình cần sự phối hợp giữa nhà trường phổ thông với các trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học và đội ngũ chuyên gia chuyên ngành.
Song song với đầu tư cho học sinh, chính sách dành cho đội ngũ giáo viên trực tiếp tham gia bồi dưỡng cũng là một yếu tố quan trọng. Sở Giáo dục và Đào tạo TP HCM dự kiến tiếp tục tham mưu cấp có thẩm quyền triển khai sâu hơn các cơ chế đãi ngộ, qua đó thu hút và ghi nhận những giáo viên, chuyên gia và huấn luyện viên có đóng góp trong công tác đào tạo học sinh, vận động viên xuất sắc. Đây là vấn đề có ý nghĩa lâu dài bởi chất lượng của một hệ thống giáo dục mũi nhọn không chỉ phụ thuộc vào cơ sở vật chất hay chương trình đào tạo, mà trước hết phụ thuộc vào năng lực chuyên môn và mức độ gắn bó của đội ngũ trực tiếp giảng dạy.
Ở quy mô cả nước, hiện có 78 trường THPT chuyên, trong đó 71 trường trực thuộc các Sở Giáo dục và Đào tạo. Tổng số học sinh chuyên khoảng 110.000 em, tương đương 0,8% tổng số học sinh THPT. Tỷ lệ này cho thấy giáo dục chuyên vẫn là một bộ phận có quy mô tương đối nhỏ trong toàn hệ thống phổ thông, nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng lực nổi trội. Đối với TP HCM, nhu cầu phát triển giáo dục mũi nhọn càng trở nên rõ nét khi thành phố liên tục có học sinh đạt kết quả cao tại các kỳ thi trong nước và quốc tế.
Tại lễ tuyên dương sáng 11/9, lãnh đạo thành phố đã khen thưởng 712 học sinh đạt thành tích cao trong các kỳ thi học sinh giỏi. Trong số đó có học sinh giành huy chương vàng Olympic Toán châu Á – Thái Bình Dương năm 2026 và huy chương bạc Olympic Toán quốc tế, cùng học sinh đạt huy chương đồng Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế. Những kết quả này cho thấy TP.HCM đang sở hữu nguồn học sinh có năng lực học thuật nổi bật, đồng thời đặt ra yêu cầu phải xây dựng môi trường đào tạo phù hợp để tài năng được phát hiện sớm và phát triển bền vững.
Trong dài hạn, việc mở rộng trường chuyên cần được đặt trong một chiến lược tổng thể, trong đó quy mô phải đi cùng chất lượng, mở rộng cơ hội phải gắn với bảo đảm công bằng tiếp cận, còn đầu tư cơ sở vật chất phải song hành với phát triển đội ngũ. Nếu được quy hoạch hợp lý, mạng lưới trường chuyên và trường năng khiếu mở rộng không chỉ góp phần giải quyết sự mất cân đối về phân bố hiện nay, mà còn có thể trở thành một cấu phần quan trọng trong chiến lược phát triển nhân tài của T. HCM.
Với vị thế là đô thị có quy mô giáo dục lớn, thành phố đang đứng trước yêu cầu xây dựng một hệ thống đào tạo mũi nhọn đủ rộng để đáp ứng nhu cầu người học, nhưng đồng thời phải đủ sâu về chuyên môn để duy trì chất lượng và khả năng cạnh tranh ở các sân chơi học thuật, khoa học và thể thao trong nước cũng như quốc tế.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
