Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2025 không chỉ ghi dấu bởi sự thay đổi trong cấu trúc đề thi, mà còn gây chú ý bởi sự xuất hiện đậm nét của các yếu tố thời sự trong nội dung các môn. Thuật ngữ “greenwashing” trong đề tiếng Anh và hình ảnh “sáp nhập hành chính” trong đề Văn khiến nhiều thí sinh bất ngờ, đồng thời làm dấy lên câu hỏi: liệu theo dõi thời sự có giúp học sinh làm bài tốt hơn trong các kỳ thi quan trọng?
Thời sự bước vào phòng thi sẽ là cơ hội hay thách thức?
Năm nay, đề thi tiếng Anh tốt nghiệp THPT khiến nhiều thí sinh bối rối vì từ vựng “greenwashing”. Dù là một thuật ngữ được báo chí, truyền thông đề cập ngày càng nhiều, “greenwashing” – kết hợp giữa “green” (xanh) và “whitewashing” (tẩy trắng) – vẫn còn khá xa lạ với phần lớn học sinh phổ thông, đặc biệt là những em chưa từng tiếp cận các thông tin liên quan đến môi trường hay truyền thông tiếp thị. Nhiều thí sinh thừa nhận đã hiểu sai khái niệm vì dịch theo từng từ đơn lẻ, nhầm lẫn thành “sống xanh” hoặc “bảo vệ môi trường” – những ý nghĩa không chính xác với nội dung bài đọc.
Ở môn Ngữ văn, câu hỏi nghị luận xã hội với chủ đề “vùng trời quê hương nào cũng là bầu trời Tổ quốc” không chỉ gợi mở giá trị của lòng yêu nước mà còn gắn với một trong những sự kiện chính trị lớn đang diễn ra – quá trình tinh gọn, sáp nhập các đơn vị hành chính bắt đầu có hiệu lực từ 1-7-2025. Đề bài yêu cầu thí sinh phân tích trong bối cảnh đất nước đang có nhiều đổi thay lớn lao, đòi hỏi khả năng quan sát xã hội, liên hệ thực tiễn và tư duy phản biện – những năng lực quan trọng mà không phải học sinh nào cũng kịp trang bị nếu chỉ ôn thi theo kiểu học thuộc lòng.
Sự xuất hiện của các yếu tố thời sự trong đề thi phản ánh rõ định hướng đổi mới trong chương trình giáo dục phổ thông 2018: học đi đôi với hành, lý thuyết gắn với thực tiễn. Tuy nhiên, điều này cũng tạo ra không ít áp lực, nhất là với những học sinh chưa có thói quen theo dõi tin tức, hoặc sống ở những khu vực ít tiếp cận với các nguồn thông tin chính thống.
Theo dõi thời sự là kỹ năng mềm cần thiết, không chỉ để thi
Thực tế cho thấy, thói quen đọc tin tức và cập nhật thời sự một cách đều đặn mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, đặc biệt là với những môn thi yêu cầu khả năng viết và lập luận như Văn, Sử, Địa, hay thậm chí cả tiếng Anh. Với môn Văn, những dẫn chứng từ thực tế sẽ khiến bài viết nghị luận xã hội thêm sống động, sâu sắc và có chiều sâu tư tưởng. Với tiếng Anh, vốn từ vựng và kiến thức nền liên quan đến các chủ đề đương đại như môi trường, công nghệ, giáo dục… có thể giúp học sinh hiểu đề tốt hơn, tránh sai sót khi làm bài.
Quan trọng hơn, việc theo dõi thời sự còn là một kỹ năng sống thiết yếu. Nó giúp học sinh hình thành tư duy phản biện, khả năng phân tích, chọn lọc và xử lý thông tin – những năng lực quan trọng trong thời đại số. Khi tiếp cận tin tức với góc nhìn đa chiều, học sinh có cơ hội mở rộng thế giới quan, hiểu rõ hơn các vấn đề xã hội và biết cách đưa ra chính kiến cá nhân. Đây cũng là nền tảng quan trọng để phát triển thành công dân toàn cầu, chủ động thích ứng trong một xã hội không ngừng biến động.
Tuy nhiên, việc tiếp cận thông tin cũng cần có chiến lược hợp lý. Không phải cứ đọc nhiều là tốt, cũng không cần “bắt trend” liên tục như người làm truyền thông. Học sinh cần được hướng dẫn tiếp cận có chọn lọc, ưu tiên những vấn đề gần gũi với chương trình học, mang tính giáo dục và có ảnh hưởng tích cực. Đồng thời, các em cũng cần được trang bị kỹ năng nhận diện tin giả, thông tin độc hại và cách kiểm chứng nội dung trên mạng xã hội.
Gia đình, nhà trường và xã hội có thể cùng nhau hỗ trợ học sinh phát triển thói quen này bằng nhiều hình thức: các buổi ngoại khóa, câu lạc bộ thời sự, dự án học tập tích hợp vấn đề xã hội, thư viện số, hay những bản tin giáo dục đa phương tiện ngắn gọn – dễ hiểu, dễ nhớ. Điều quan trọng là định hướng để các em thấy rằng thời sự không phải là “nhiệm vụ thêm” mà là phần mở rộng thiết yếu của quá trình học tập.
Khi các kỳ thi ngày càng hướng tới việc đánh giá năng lực thực tiễn, việc lồng ghép yếu tố thời sự vào đề thi là một xu hướng tích cực. Tuy nhiên, chọn lọc nội dung là điều tối quan trọng. Những khái niệm quá mới, thuật ngữ mang tính chuyên ngành hoặc chưa phổ biến trong môi trường học đường – như trường hợp “greenwashing” – có thể vô tình trở thành rào cản, khiến đề thi thiếu tính phổ quát và công bằng, đặc biệt đối với học sinh ở vùng sâu vùng xa, ít tiếp cận công nghệ.
Thời sự nên là chất liệu giúp đề thi gần gũi với cuộc sống, chứ không phải thước đo độ “bắt trend” của thí sinh. Việc đưa yếu tố thời sự vào giáo dục cần đi kèm định hướng rõ ràng, để học sinh không chỉ làm bài tốt hơn mà còn thực sự trưởng thành hơn – hiểu xã hội, biết ứng xử và có trách nhiệm công dân. Đó mới là giá trị lâu dài của một nền giáo dục hiện đại.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
