Bài 3: Đo thể tích chất lỏng
I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT:
1. Đơn vị đo thể tích
– Đo thể tích chất lỏng là so sánh thể tích chất lỏng đó với một thể tích khác đã được chọn làm đơn vị.
– Đơn vị đo thể tích chất lỏng thường dùng là mét khối (m3) và lít (l)
Ngoài ra còn dùng các đơn vị: cm3,ml,cc,dm3,…
1m3=1000dm3=1000000cm3=1000000ml=1000000cc
1cm3=1ml=1cc
1m3=1/1000000000km3
1 lít =1dm3=1000cm3=1000ml
2. Đo thể tích chất lỏng
a. Dụng cụ đo thể tích
– Dụng cụ đo thể tích chất lỏng: Dùng bình chia độ, ca đong, can, …
– Trên mỗi bình chia độ đều có:
+ Giới hạn đo (GHĐ) của bình là giá trị lớn nhất ghi ở vạch cao nhất trên bình.
+ Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) của bình là thể tích giữa hai vạch chia liên tiếp trên bình.
Trên ca đong hay can có GHĐ nhưng có thể có hoặc không có các vạch chia (có thể có hoặc không ĐCNN).
Lưu ý: Trên một cái can có ghi 5l thì ta hiểu can đo đựng được chất lỏng có thể tích tối đa là 5l hay còn gọi là dung tích của can là 5l.
b. Cách đo thể tích
Các bước đo thể tích:
1. Ước lượng thể tích cần đo
2. Chọn bình chia độ có GHĐ (giới hạn đo) và ĐCNN (độ chia nhỏ nhất) thích hợp
3. Đặt bình chia độ thẳng đứng
4. Đặt mắt nhìn ngang bằng với độ cao mực chất lỏng trong bình
5. Đọc và ghi kết quả đo theo vạch chia gần nhất với mực chất lỏng
II. BÀI TẬP MINH HOẠ:
1. Quy đổi đơn vị thể tích
50 m³ = 50000 dm³
47 cc = …dm³
1000 cc = … mm³
1230000 mm³ = … dm³
600 l = … m³
54 cm³ = …cc
1800 ml = … dm³
20 cm³ = … mm³
0.3 dm³ = … cm³
13 l = … ml
1311 cm³ = … mm³
2. Cách xác định giới hạn đo và độ chia nhỏ nhất của bình
– Xác định giới hạn đo (GHĐ): là giá trị lớn nhất ghi trên bình hay can.
– Xác định độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) ta thực hiện theo các bước sau:
+ Xác định đơn vị đo của bình.
+ Xác định n là số khoảng cách chia giữa hai số ghi liên tiếp (số bé và số lớn)
+ ĐCNN = (số lớn – số bé)/n (có đơn vị như đơn vị ghi trên bình).
Trên bình chia độ có ghi số lớn nhất là 350 cm3. Giữa số 50 và số 100 có 10 khoảng chia thì bình đó có GHĐ và ĐCNN là bao nhiêu?
Giải:
Giới hạn đo (GHĐ) là 350 cm3
Độ chia nhỏ nhất (ĐCNN) là 50 cm3
a) Trên bình chia độ có ghi số lớn nhất là 500 cc. Giữa số 50 và số 100 có 10 khoảng chia thì bình đó có GHĐ và ĐCNN là bao nhiêu?
b) Trên bình chia độ có ghi số lớn nhất là 100000 ml . Giữa số 100 và số 200 có 5 khoảng chia thì bình đó có GHĐ và ĐCNN là bao nhiêu?
c) Trên bình chia độ có ghi số lớn nhất là 2000 dm3. Giữa số 100 và số 500 có 10 khoảng chia thì bình đó có GHĐ và ĐCNN là bao nhiêu?
