I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1. Sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động
Lực có thể làm thay đổi trạng thái chuyển động của vật. Khi chịu tác dụng của lực, vật đang đứng yên có thể bắt đầu chuyển động, vật đang chuyển động có thể dừng lại, chuyển động nhanh lên hoặc chậm lại. Lực cũng có thể làm vật đổi hướng chuyển động.
2. Sự biến dạng của vật
Biến dạng là sự thay đổi hình dạng của vật dưới tác dụng của lực. Ví dụ: lò xo bị kéo dài, mặt nệm bị lún khi có lực đè lên. Lực không chỉ làm vật biến dạng mà còn có thể đồng thời làm vật đổi hướng chuyển động hoặc thay đổi tốc độ.
II. BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1. Lấy ba ví dụ về lực tác dụng làm vật thay đổi tốc độ, thay đổi hướng chuyển động hoặc làm vật bị biến dạng.
Hướng dẫn giải:
- Thay đổi tốc độ: Khi xe đạp đang chuyển động và người đạp phanh, xe sẽ dừng lại.
- Thay đổi hướng chuyển động: Cầu thủ đá bóng làm bóng đổi hướng bay.
- Làm vật biến dạng: Dùng tay ấn vào quả bóng cao su làm nó bị lõm.
Bài 2. Khi quả bóng đập vào tường, lực của tường tác dụng lên bóng
Hướng dẫn giải:
Đáp án đúng: C. vừa làm biến đổi chuyển động vừa làm biến dạng quả bóng.
Bài 3. Khi hai viên bi sắt va chạm, lực do viên bi 1 tác dụng lên viên bi 2
Hướng dẫn giải:
Đáp án đúng: C. vừa làm biến đổi chuyển động vừa làm biến dạng viên bi 2.
Bài 4. Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Các từ: chuyển động, thay đổi, nhanh hơn, chậm lại, dừng lại, biến dạng, đứng yên
a) Khi cầu thủ đá vào quả bóng đang nằm yên thì chân cầu thủ đã tác dụng lực lên quả bóng khiến cho quả bóng đang (1) đứng yên… bắt đầu (2) chuyển động
b) Khi thủ môn dùng tay bắt quả bóng đang bay vào khung thành thì tay thủ môn đã tác dụng một lực lên quả bóng khiến cho quả bóng đang (3) chuyển động… bị (4) dừng lại
c) Khi quả bóng bay ngang trước khung thành, cầu thủ nhảy lên dùng đầu đẩy bóng vào khung thành tức là cầu thủ đã dùng đầu tác dụng một lực lên quả bóng khiến cho quả bóng (5) thay đổi… hướng chuyển động
d) Không khí tác dụng lực lên cái dù làm cho vận động viên nhảy dù chuyển động (6) chậm lại
e) Dùng tay đè lên tấm nệm cao su làm cho tấm nệm bị (7) biến dạng
