I. TÓM TẮT LÝ THUYẾT
1. Một số vật liệu thông dụng
Trong cuộc sống, con người sử dụng nhiều loại vật liệu như kim loại, nhựa, cao su, gỗ, thủy tinh,… để chế tạo sản phẩm phục vụ sinh hoạt, học tập, sản xuất. Các vật liệu này có nguồn gốc tự nhiên hoặc do con người tạo ra.
Vật liệu là chất hoặc hỗn hợp chất dùng làm nguyên liệu để sản xuất hoặc chế tạo sản phẩm. Tuỳ vào tính chất và mục đích sử dụng, vật liệu được phân loại thành: vật liệu xây dựng, điện, sinh học, nano,…
2. Một số tính chất và ứng dụng của vật liệu
Mỗi loại vật liệu có những tính chất riêng như độ cứng, độ dẻo, tính đàn hồi, dẫn điện, dẫn nhiệt, dễ cháy, bị ăn mòn. Những tính chất này giúp con người lựa chọn vật liệu phù hợp với mục đích sử dụng.
Ví dụ:
- Kim loại có tính dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, dễ bị ăn mòn.
- Nhựa cách điện, nhẹ, không dẫn nhiệt.
- Cao su có tính đàn hồi, không dẫn điện, dẫn nhiệt kém, chịu biến dạng tốt.
3. Sử dụng vật liệu an toàn, hiệu quả và bảo đảm sự phát triển bền vững
Việc sử dụng vật liệu cần đảm bảo an toàn cho sức khỏe, tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường. Cần hạn chế dùng vật liệu gây hại như nhựa dùng một lần, đồ chơi có chứa chất độc hại,…
Áp dụng mô hình 3R:
- Reduce: Giảm thiểu
- Reuse: Tái sử dụng
- Recycle: Tái chế
Nên ưu tiên sử dụng các vật liệu xây dựng xanh, thân thiện với môi trường như: gạch không nung, tấm panel đúc sẵn, kính cách nhiệt,…
II. BÀI TẬP ÁP DỤNG
Bài 1. Điền thông tin vào bảng:
| STT | Tên vật liệu | Đặc điểm/ Tính chất | Công dụng |
| 1 | Kim loại | Dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, dễ bị ăn mòn | Làm dây điện, dụng cụ, đồ gia dụng |
| 2 | Cao su | Có tính đàn hồi, dẻo, không dẫn điện | Làm lốp xe, dây thun, ống dẫn |
| 3 | Thuỷ tinh | Cứng, giòn, không dẫn điện, trong suốt | Làm cửa kính, bình, cốc, đèn |
Bài 2.
Vật liệu nào dưới đây được sử dụng ngoài mục đích xây dựng còn hướng tới bảo vệ môi trường và đảm bảo phát triển bền vững?
Đáp án đúng: C. Gạch không nung
Hướng dẫn giải:
Gạch không nung là vật liệu thân thiện môi trường, giảm thiểu ô nhiễm do không cần đốt khi sản xuất, đồng thời tiết kiệm tài nguyên đất sét.
Bài 3.
Thiết kế một áp phích tuyên truyền về việc sử dụng vật liệu tái chế.
Hướng dẫn gợi ý:
Áp phích có thể bao gồm:
- Tiêu đề nổi bật: “Bảo vệ môi trường từ vật liệu tái chế!”
- Hình ảnh các sản phẩm từ vật liệu tái chế (chai nhựa, túi sinh học…)
- Khẩu hiệu: “3R – Giảm thiểu – Tái sử dụng – Tái chế”
- Kêu gọi hành động: “Cùng chung tay giữ gìn trái đất xanh!”
