Xu hướng lựa chọn môn học trong kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay đang nghiêng về các môn khoa học xã hội. Điều này đang đặt ra những lo ngại về chất lượng và cơ cấu nguồn nhân lực tương lai, đồng thời nêu bật các vấn đề liên quan đến việc tổ chức và triển khai chương trình dạy học tự chọn trong các trường trung học phổ thông.
Sự áp đảo ở môn Khoa học xã hội
Năm 2025 đánh dấu bước khởi đầu cho việc áp dụng kỳ thi tốt nghiệp THPT theo chương trình giáo dục phổ thông 2018. Học sinh sẽ tham gia thi hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, cùng với hai môn tự chọn từ chín môn có trong chương trình mới, bao gồm: Ngoại ngữ, Vật lý, Hóa học, Sinh học, Lịch sử, Địa lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tin học, Công nghệ. Tuy nhiên, việc lựa chọn môn thi tự chọn thực chất bị giới hạn trong bốn môn mà học sinh đã đăng ký từ lớp 10. Vì theo quy định, học sinh không được phép thay đổi môn học suốt ba năm THPT.
Số liệu thống kê cho thấy, trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2017, số lượng thí sinh chọn bài thi Khoa học xã hội (gồm các môn Lịch sử, Địa lý, Giáo dục công dân) vượt trội hơn so với bài thi Khoa học tự nhiên (gồm các môn Vật lý, Hóa học, Sinh học) với mức chênh lệch khoảng 90.000 thí sinh. Từ năm 2018 đến 2023, sự chênh lệch này không ngừng gia tăng, đến năm 2023, số thí sinh chọn bài thi Khoa học xã hội cao hơn bài thi Khoa học tự nhiên gần 250.000 thí sinh.
Đến năm 2024, trong số hơn 1 triệu thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT, chỉ có 37% chọn bài thi Khoa học tự nhiên, trong khi 63% còn lại lựa chọn bài thi Khoa học xã hội. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, so với năm 2023, tỷ lệ thí sinh chọn bài thi Khoa học xã hội đã tăng 7,7%, đạt mức cao nhất kể từ năm 2017. Khảo sát tại một số địa phương như Hà Nội, Hải Dương, Ninh Bình… cho thấy phần lớn học sinh lớp 12 ưu tiên chọn các môn khoa học xã hội làm môn thi tự chọn trong kỳ thi tốt nghiệp THPT. Riêng TP. Hồ Chí Minh lại có xu hướng ngược lại khi học sinh thiên về các môn khoa học tự nhiên hơn.
Sự chênh lệch về số lượng thí sinh chọn các nhóm môn thi này đặt ra những vấn đề quan trọng cho ngành giáo dục về định hướng đào tạo cũng như sự phân bổ nguồn nhân lực trong tương lai.
Học sinh TP.HCM ưu tiên khối khoa học tự nhiên hơn
Khác với các tỉnh phía Bắc, ở TP. Hồ Chí Minh, phần lớn học sinh lớp 12 có xu hướng chọn các môn thuộc khối khoa học tự nhiên khi đăng ký thi tốt nghiệp THPT. Kết quả khảo sát tại Trường THPT Trường Chinh (Quận 12) vào đầu năm học 2024 – 2025 cho thấy, môn Tiếng Anh có tỷ lệ học sinh lựa chọn cao nhất, chiếm 77%, tiếp theo là Vật lý với 66%. Các môn khác có tỷ lệ thấp hơn, bao gồm Hóa học với 21%, Lịch sử – Địa lý – Giáo dục kinh tế và pháp luật với 10%, Công nghệ và Tin học cũng chiếm 10%. Riêng môn Sinh học chỉ có 5% học sinh đăng ký thi.
Điều này diễn ra tương tự ở các trường khác trên địa bàn thành phố như THPT Nguyễn Thị Diệu (Quận 3), THPT Lê Trọng Tấn (Quận Tân Phú), và các trường thuộc khu vực ngoại thành TP. Hồ Chí Minh, khi phần lớn học sinh ưu tiên chọn các môn khoa học tự nhiên hơn so với các môn khoa học xã hội.
Theo Hiệu trưởng Trường THPT Trường Chinh, xu hướng chọn thi Tiếng Anh và Vật lý phản ánh định hướng chung của thành phố. Việc học sinh lựa chọn Tiếng Anh làm môn thi tốt nghiệp chủ yếu dựa trên năng lực cá nhân, điểm số đạt được và định hướng nghề nghiệp tương lai. Nhiều học sinh đã nhận ra tầm quan trọng của Tiếng Anh khi hầu hết các trường đại học đưa môn này vào tổ hợp xét tuyển.
Tương tự, môn Vật lý cũng được nhiều học sinh lựa chọn ngay từ năm lớp 10 và duy trì suốt quá trình học, một phần cũng nhờ vào sự nhận thức sớm về vai trò của môn học này trong việc định hướng nghề nghiệp.
Ôn luyện thi tốt nghiệp THPT 2025
Nhằm đạt được kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025, học sinh cần xây dựng chiến lược ôn luyện phù hợp với môn thi và định hướng nghề nghiệp tương lai. Việc ôn luyện nên bắt đầu từ việc nắm vững kiến thức nền tảng của từng môn học. Đối với các môn khoa học tự nhiên như Toán, Vật lý, Hóa học, học sinh cần tập trung vào việc rèn luyện kỹ năng giải quyết bài tập và áp dụng lý thuyết vào thực hành. Trong khi đó, với các môn khoa học xã hội như Lịch sử và Địa lý, việc hiểu rõ các sự kiện, kiến thức lý thuyết kết hợp với khả năng phân tích, lập luận là yếu tố quan trọng.
Môn Tiếng Anh đòi hỏi học sinh cần phải liên tục cải thiện kỹ năng nghe, nói, đọc và viết. Việc ôn luyện nên chú trọng vào ngữ pháp, từ vựng, và đặc biệt là khả năng phản xạ ngôn ngữ. Ngoài ra, học sinh nên tham khảo các đề thi thử để làm quen với cấu trúc đề thi cũng như rèn luyện thời gian làm bài hiệu quả.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
