Chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026 – 2035, tầm nhìn đến năm 2045 đặt mục tiêu 90% người tốt nghiệp có việc làm phù hợp trong vòng 12 tháng. Cùng với mở rộng cơ hội học tập, chiến lược định hướng đổi mới hệ thống theo hướng đào tạo gắn với nhu cầu nhân lực, đầu tư có trọng tâm và đánh giá hiệu quả bằng những đóng góp thực chất cho phát triển kinh tế – xã hội.
Gắn quy mô đào tạo với chất lượng đầu ra và nhu cầu phát triển quốc gia
Ngày 18/9/2026, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu ký Quyết định số 1810/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược phát triển giáo dục đại học giai đoạn 2026–2035, tầm nhìn đến năm 2045. Chiến lược xác định giáo dục đại học là hạ tầng tri thức chiến lược của quốc gia, giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo nhân lực trình độ cao, phát triển nhân tài, nghiên cứu khoa học và nâng cao năng lực cạnh tranh. Đến năm 2035, Việt Nam phấn đấu có 100% cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn; tỷ lệ học đại học trong nhóm dân số từ 18 đến 22 tuổi đạt 45%; người học sau đại học chiếm 15%; người học thuộc các lĩnh vực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học, gọi chung là STEM, chiếm 40% quy mô ở mỗi trình độ. Đáng chú ý, tỷ lệ người tốt nghiệp có việc làm phù hợp trong vòng 12 tháng được đặt mục tiêu đạt 90%.
Các chỉ tiêu này cho thấy yêu cầu phát triển đồng thời về cơ hội tiếp cận, cơ cấu đào tạo và hiệu quả đầu ra. Việc mở rộng quy mô cần đi cùng khả năng bảo đảm chất lượng, trong khi sự gia tăng nhân lực STEM và sau đại học phải gắn với nhu cầu phát triển khoa học, công nghệ và các ngành kinh tế. Mục tiêu việc làm phù hợp sau tốt nghiệp cũng đặt trách nhiệm của nhà trường trong mối liên hệ chặt chẽ hơn với quá trình chuyển tiếp từ học tập sang nghề nghiệp của sinh viên.
Theo định hướng chiến lược, mỗi cơ sở giáo dục đại học cần xác định rõ lĩnh vực nhân lực mà mình phục vụ, những vấn đề phát triển có thể tham gia giải quyết và giá trị xã hội tạo ra từ đào tạo, nghiên cứu, chuyển giao công nghệ. Quy mô tuyển sinh vì vậy phải được xem xét trong tương quan với sứ mạng, năng lực thực hiện và nhu cầu sử dụng nhân lực.
Trong tuyển sinh, yêu cầu đặt ra là lựa chọn người học phù hợp và bảo đảm điều kiện đào tạo. Chỉ tiêu cần dựa trên chất lượng nguồn tuyển, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, nhu cầu lao động và triển vọng việc làm sau tốt nghiệp. Cách tiếp cận này đòi hỏi các trường cân nhắc đầy đủ năng lực đáp ứng trước khi mở rộng số lượng sinh viên, đồng thời theo dõi kết quả đầu ra để điều chỉnh kế hoạch những năm tiếp theo.
Đối với tổ chức đào tạo, dữ liệu về nhu cầu nhân lực, tình trạng việc làm, thu nhập và phản hồi của doanh nghiệp được xác định là căn cứ để mở ngành, cập nhật chương trình và quyết định quy mô. Việc sử dụng các thông tin này có thể giúp nhà trường nhận diện khoảng cách giữa nội dung giảng dạy và yêu cầu nghề nghiệp, từ đó điều chỉnh kiến thức, kỹ năng và phương thức đánh giá người học.
Chương trình đào tạo được định hướng linh hoạt hơn, tăng cường học qua dự án, thực hành, thực tập và hợp tác với doanh nghiệp. Những hình thức này tạo thêm cơ hội để sinh viên vận dụng kiến thức, tiếp cận tình huống chuyên môn và hiểu yêu cầu của môi trường làm việc. Hiệu quả đào tạo vì thế cần được phản ánh qua năng lực thực hiện công việc và khả năng thích ứng của người tốt nghiệp.
Tuy nhiên, gắn đào tạo với nhu cầu xã hội cũng cần tính đến những lĩnh vực có ý nghĩa dài hạn đối với quốc gia. Chiến lược yêu cầu rà soát các ngành không bảo đảm chất lượng hoặc có nhu cầu thấp, đồng thời hỗ trợ khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược và các ngành thiết yếu thông qua học bổng, đặt hàng và giao nhiệm vụ. Đây là cách kết hợp tín hiệu của thị trường lao động với trách nhiệm phát triển những năng lực nền tảng mà đất nước cần duy trì.
Một yêu cầu quan trọng khác là công khai và kiểm chứng thông tin về chất lượng chương trình, việc làm và thu nhập sau tốt nghiệp. Khi dữ liệu đủ rõ ràng, người học có thêm cơ sở lựa chọn ngành, trường và đánh giá sự phù hợp với định hướng cá nhân. Đối với các cơ sở đào tạo, công khai kết quả cũng tạo động lực cải thiện chất lượng và tăng trách nhiệm với những cam kết dành cho sinh viên.
Phân định sứ mạng đại học, tập trung nguồn lực cho nghiên cứu và quản trị bằng dữ liệu
Để thực hiện các mục tiêu, chiến lược định hướng phát triển hệ thống theo những nhóm cơ sở có sứ mạng khác nhau. Giáo dục đại học đại chúng đảm nhiệm việc mở rộng cơ hội học tập; các cơ sở trọng điểm giữ vai trò nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ quốc gia, ngành và vùng; một số đại học tinh hoa được phát triển theo mô hình đại học nghiên cứu đẳng cấp thế giới.
Theo đó, khoảng 30 cơ sở giáo dục đại học được định hướng lựa chọn làm trọng điểm, trong đó từ 3 đến 5 cơ sở được phát triển thành đại học tinh hoa. Các lĩnh vực then chốt, công nghệ chiến lược và nhiệm vụ phát triển quốc gia là những ưu tiên trong quá trình đầu tư. Việc phân nhóm nhằm làm rõ sứ mạng, tiêu chuẩn, trách nhiệm và cơ chế phân bổ nguồn lực tương ứng, tránh áp dụng cùng một mô hình phát triển cho những cơ sở có chức năng và điều kiện khác nhau.
Sự phân định này gắn với đổi mới quản trị hệ thống. Cơ quan quản lý tập trung vào hoạch định chiến lược, xây dựng tiêu chuẩn, giám sát và hậu kiểm, đồng thời cắt giảm các tầng nấc trung gian và thủ tục không cần thiết. Nhà trường được mở rộng quyền tự chủ, đi cùng trách nhiệm giải trình thông qua dữ liệu và kết quả hoạt động. Trong phân bổ nguồn lực, chiến lược định hướng tập trung đầu tư theo sứ mạng và sản phẩm đầu ra. Cách làm này đặt yêu cầu xác định rõ mục tiêu trước khi đầu tư, theo dõi quá trình thực hiện và đánh giá kết quả sau đầu tư. Hiệu quả sử dụng ngân sách và các nguồn lực khác cần được xem xét qua năng lực đào tạo, nghiên cứu và phục vụ xã hội mà cơ sở giáo dục tạo ra.
Đối với khoa học và công nghệ, chiến lược nhấn mạnh yêu cầu khắc phục đầu tư nhỏ lẻ, phân tán hoặc chỉ chú trọng mở rộng giảng đường. Nhà nước định hướng tập trung nguồn lực cho các cơ sở trọng điểm, đại học tinh hoa và ngành chiến lược; phát triển từ 20 đến 25 trung tâm nghiên cứu xuất sắc cấp quốc gia và 10 trung tâm nghiên cứu xuất sắc cấp quốc tế. Các phòng thí nghiệm trọng điểm, quan hệ hợp tác với doanh nghiệp công nghệ lớn và đại học uy tín trên thế giới được xác định là những thành tố quan trọng.
Phát triển hạ tầng nghiên cứu dùng chung là một hướng đi đáng chú ý. Thiết bị có giá trị lớn, phòng thí nghiệm chuyên sâu, trung tâm tính toán hiệu năng cao và dữ liệu khoa học được định hướng tổ chức để nhiều trường, nhóm nghiên cứu và doanh nghiệp cùng khai thác. Việc chia sẻ hạ tầng có thể giúp mở rộng cơ hội thực hiện nghiên cứu chuyên sâu, đồng thời tăng hiệu quả sử dụng những nguồn lực đòi hỏi chi phí đầu tư và vận hành cao.
Kết quả đầu tư được xem xét qua nhân lực được đào tạo, công nghệ và sáng chế được tạo ra, hợp đồng chuyển giao, doanh nghiệp khởi nguồn và đóng góp cho các nhiệm vụ chiến lược. Định hướng này mở rộng cách đánh giá nghiên cứu, chú trọng cả khả năng chuyển hóa tri thức thành giải pháp và giá trị ứng dụng.
Theo thông cáo được bài báo dẫn, năm 2025, các cơ sở giáo dục đại học có 21.014 công bố thuộc cơ sở dữ liệu Scopus, chiếm 83,61% tổng số công bố của cả nước. Trong sáu tháng đầu năm 2026, tỷ trọng này đạt 84,99%. Những số liệu đó thể hiện vai trò lớn của khu vực đại học trong hoạt động công bố khoa học, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục phát triển các hình thức đóng góp khác như sáng chế, chuyển giao công nghệ và hình thành doanh nghiệp từ kết quả nghiên cứu.
Để tăng cường năng lực đội ngũ, đến năm 2035, chiến lược đặt mục tiêu thu hút khoảng 5.000 giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia quốc tế và trí thức Việt Nam ở nước ngoài tham gia giảng dạy, nghiên cứu tại Việt Nam. Mục tiêu này gắn với yêu cầu phát triển môi trường học thuật và hợp tác quốc tế, hỗ trợ các cơ sở đào tạo tiếp cận tri thức, phương pháp và mạng lưới nghiên cứu rộng hơn.
Song song với đầu tư, chiến lược đặt ra bộ chỉ số cốt lõi để đánh giá chất lượng, hiệu quả và mức độ đóng góp của giáo dục đại học. Các chỉ số bao quát chất lượng đào tạo và việc làm của người học; năng lực đội ngũ; kết quả khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; hiệu quả quản trị, sử dụng nguồn lực; cùng đóng góp cho xã hội, ngành, vùng và đất nước.
Các yêu cầu nền tảng về chất lượng, minh bạch và trách nhiệm giải trình được áp dụng thống nhất, trong khi chỉ tiêu chuyên sâu cần phù hợp với sứ mạng từng cơ sở. Điều này giúp việc đánh giá phản ánh đúng vai trò của mỗi trường, đồng thời duy trì những chuẩn mực chung của toàn hệ thống.
Dữ liệu được định hướng cập nhật trên nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia và từng bước kết nối với dữ liệu khoa học, công nghệ, việc làm, bảo hiểm, thuế. Khi thông tin đủ tin cậy, cơ quan quản lý có thể giảm báo cáo hành chính trùng lặp, tăng hiệu quả giám sát và sử dụng kết quả để cảnh báo chất lượng, giao nhiệm vụ, phân bổ nguồn lực.
Từ mục tiêu việc làm đến tổ chức nghiên cứu và đổi mới quản trị, chiến lược đặt trọng tâm vào khả năng tạo ra giá trị thực chất của giáo dục đại học. Việc triển khai cần chuyển các chỉ tiêu cấp hệ thống thành trách nhiệm cụ thể của từng cơ sở, với nguồn lực phù hợp và kết quả có thể kiểm chứng. Qua đó, mở rộng cơ hội học tập mới có thể đi cùng nâng cao chất lượng nhân lực, năng lực khoa học và đóng góp lâu dài cho phát triển đất nước.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
