Hội nghị Giáo dục đại học năm 2026 đặt ra yêu cầu chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng đào tạo, quản trị đại học và hiệu quả sử dụng nguồn lực. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số và nhu cầu nhân lực chất lượng cao đang làm thay đổi sâu sắc môi trường giáo dục, các cơ sở đào tạo được yêu cầu không chỉ mở rộng quy mô mà phải chứng minh giá trị thực chất đối với người học, xã hội và sự phát triển của đất nước.
Sáng 1/10, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị Giáo dục đại học năm 2026 tại Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, TPHCM. Hội nghị có sự tham dự của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn, Thứ trưởng Lê Quân, đại diện nhiều bộ, ngành Trung ương, lãnh đạo địa phương cùng các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước. Khoảng 150 cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu và đơn vị đào tạo tham dự trực tiếp, bên cạnh hơn 200 cơ sở tham gia trực tuyến.
Hội nghị được tổ chức nhằm đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ năm học 2025-2026, nhìn nhận những chuyển biến sau một năm triển khai các chủ trương lớn về giáo dục, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời xác định nhiệm vụ trọng tâm cho năm học 2026-2027. Đây cũng là diễn đàn để các cơ sở giáo dục đại học rà soát lại mô hình phát triển trong bối cảnh yêu cầu đối với nguồn nhân lực, nghiên cứu khoa học và năng lực công nghệ đang thay đổi nhanh chóng.
Đại học phải tạo ra giá trị thực chất cho người học và xã hội
Phát biểu khai mạc hội nghị, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn cho rằng giáo dục đại học đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, khi nhiều cơ chế, chính sách và định hướng chiến lược đã được ban hành và từng bước đi vào thực tiễn. Một trong những thay đổi đáng chú ý là quá trình hoàn thiện khung pháp lý cho tự chủ đại học, quản trị nhà trường, phát triển đội ngũ, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo.
Theo Bộ trưởng, yêu cầu quan trọng trong giai đoạn tới là các cơ sở giáo dục đại học phải thay đổi cách tiếp cận về phát triển. Thay vì tập trung quá mức vào quy mô tuyển sinh, thứ hạng hay số lượng công bố khoa học, các trường cần chú trọng hơn đến chất lượng thực của đào tạo, nghiên cứu và mức độ đóng góp cho cộng đồng.
Cách tiếp cận này đặt người học và xã hội vào vị trí trung tâm trong đánh giá hiệu quả của một cơ sở giáo dục đại học. Giá trị của một trường không chỉ được thể hiện ở số lượng sinh viên hay thành tích xếp hạng, mà còn ở năng lực người học sau tốt nghiệp, khả năng tìm kiếm việc làm, chất lượng nghiên cứu khoa học, mức độ chuyển giao công nghệ và những đóng góp cụ thể cho phát triển kinh tế – xã hội.
Bộ trưởng Hoàng Minh Sơn cũng đặt ra một loạt câu hỏi mà các trường đại học cần tự trả lời: điều gì khiến người học lựa chọn một trường hoặc một ngành đào tạo, vì sao Nhà nước cần tiếp tục đầu tư cho một cơ sở giáo dục cụ thể, và điều gì khiến doanh nghiệp lựa chọn hợp tác với một nhóm nghiên cứu hay một trường đại học. Những câu hỏi này phản ánh yêu cầu chuyển từ tư duy “mở rộng quy mô” sang tư duy “tạo giá trị”.
Một nội dung khác được đặc biệt nhấn mạnh là tác động ngày càng lớn của trí tuệ nhân tạo đối với giáo dục đại học. Sự phát triển nhanh của AI đang làm thay đổi phương pháp giảng dạy, học tập, đánh giá và nghiên cứu. Vì vậy, các trường không chỉ cần ứng dụng công nghệ vào quản trị và đào tạo mà còn phải trang bị cho sinh viên năng lực sử dụng AI một cách phù hợp với từng ngành nghề. Điều này đồng nghĩa với việc chương trình đào tạo phải được điều chỉnh thường xuyên hơn, thay vì duy trì cấu trúc cứng trong thời gian dài. Năng lực số, khả năng làm việc với dữ liệu, tư duy phản biện và khả năng thích ứng với công nghệ mới sẽ ngày càng trở thành những thành tố quan trọng của chuẩn đầu ra.
Song song với đổi mới chương trình, các trường được yêu cầu sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực đến từ Nhà nước, doanh nghiệp và người học. Trong bối cảnh đầu tư cho giáo dục đại học ngày càng lớn, hiệu quả sử dụng nguồn lực phải được thể hiện thông qua chất lượng đào tạo, nghiên cứu và đóng góp xã hội chứ không chỉ qua quy mô cơ sở vật chất hoặc số lượng chương trình.
Đây cũng là cơ sở để hệ thống giáo dục đại học chuyển dần từ mô hình phát triển dựa nhiều vào tăng trưởng số lượng sang mô hình chú trọng chất lượng và hiệu quả. Theo định hướng được nêu tại hội nghị, mục tiêu không chỉ là gia tăng tỷ lệ người dân theo học đại học mà quan trọng hơn là bảo đảm người học thực sự đạt được năng lực chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng thích ứng sau khi tốt nghiệp.
Quản trị theo chuẩn, siết chất lượng đào tạo và thích ứng với trí tuệ nhân tạo
Tại hội nghị, ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, trình bày báo cáo tổng kết năm học 2025-2026 và các nhiệm vụ trọng tâm của năm học 2026-2027. Theo báo cáo, một trong những thay đổi đáng chú ý của giáo dục đại học thời gian qua là quá trình chuyển dịch từ mô hình quản lý mang tính hành chính sang quản trị dựa trên dữ liệu, chuẩn chất lượng và trách nhiệm giải trình.
Trong năm học 2025-2026, nhiều văn bản pháp lý mới liên quan trực tiếp đến giáo dục đại học được ban hành, gồm các nghị định, quyết định và thông tư điều chỉnh các nội dung về tự chủ đại học, đội ngũ giảng viên, chuẩn cơ sở giáo dục đại học, học bổng, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và ứng dụng công nghệ.
Các chính sách mới cho thấy định hướng quản trị đại học đang chuyển dần sang mô hình gắn quyền tự chủ với trách nhiệm giải trình. Nhà trường được trao nhiều quyền hơn trong tổ chức đào tạo, nhân sự và sử dụng nguồn lực, nhưng đồng thời phải chịu trách nhiệm rõ ràng hơn đối với chất lượng đầu ra, dữ liệu người học và hiệu quả hoạt động.
Sự chuyển dịch này cũng được thể hiện trong cơ cấu tuyển sinh. Theo báo cáo của Vụ Giáo dục đại học, năm 2026, nhóm ngành STEM chiếm hơn 33% tổng số thí sinh trúng tuyển và nhập học. Một số ngành khoa học cơ bản, công nghệ chiến lược và kỹ thuật chuyên sâu ghi nhận sự gia tăng về số lượng ngành đào tạo cũng như điểm trúng tuyển.
Đội ngũ giảng viên đại học tiếp tục được mở rộng cả về quy mô và trình độ. Tổng số giảng viên tăng từ 86.048 người năm 2022 lên 95.198 người năm 2026, tức tăng hơn 9.100 người, tương đương khoảng 10,6%. Sự gia tăng này cho thấy nhu cầu mở rộng nguồn nhân lực giảng dạy và nghiên cứu nhằm đáp ứng quy mô đào tạo ngày càng lớn.
Tuy nhiên, yêu cầu đặt ra không chỉ là tăng số lượng giảng viên mà còn nâng cao chất lượng chuyên môn, năng lực nghiên cứu và khả năng thích ứng với phương thức đào tạo mới. Trong bối cảnh AI và công nghệ số ngày càng tham gia sâu vào hoạt động học thuật, vai trò của giảng viên đang dịch chuyển từ truyền đạt kiến thức sang thiết kế quá trình học tập, hướng dẫn nghiên cứu và hỗ trợ người học phát triển năng lực tư duy độc lập.
Một trong những trọng tâm được Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh cho năm học 2026-2027 là yêu cầu “học thật, thi thật, chất lượng thật”. Theo đó, các trường cần tăng cường hệ thống bảo đảm chất lượng nội bộ, đánh giá chính xác mức độ đạt chuẩn đầu ra và kiểm soát tốt kết quả học tập.
Một vấn đề đáng chú ý là tình trạng điểm số chưa phản ánh đầy đủ năng lực thực tế của người học. Bộ Giáo dục và Đào tạo yêu cầu các cơ sở đào tạo kiểm soát chặt hơn phân bố điểm, đổi mới phương pháp đánh giá và hạn chế hiện tượng “lạm phát điểm số”. Mục tiêu là bảo đảm văn bằng đại học phản ánh đúng năng lực chuyên môn của người tốt nghiệp, thay vì chỉ thể hiện việc hoàn thành chương trình. Báo điện tử Dân trí
Cùng với bảo đảm chất lượng nội bộ, công tác kiểm định và hậu kiểm cũng sẽ được tăng cường. Các cơ sở giáo dục được yêu cầu công khai định kỳ các chỉ số chất lượng, trong khi hoạt động kiểm định sẽ chú trọng hơn đến kết quả đầu ra và các yếu tố rủi ro. Điều này giúp chuyển trọng tâm kiểm định từ việc đáp ứng các điều kiện hình thức sang đánh giá hiệu quả thực tế.
Xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục đại học cũng được xác định là một nhiệm vụ quan trọng. Dữ liệu đồng bộ về người học, đội ngũ, kết quả đào tạo, việc làm sau tốt nghiệp và hoạt động nghiên cứu sẽ là nền tảng để cơ quan quản lý theo dõi chất lượng hệ thống và xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng.
Trong năm học mới, các cơ sở đào tạo cũng được yêu cầu đổi mới mạnh hơn chương trình và phương pháp giảng dạy theo hướng cá thể hóa quá trình học tập, tích hợp năng lực AI cơ bản và năng lực AI theo chuyên ngành. Đây được xem là bước chuẩn bị cần thiết để người học có thể làm việc trong môi trường mà công nghệ ngày càng tham gia sâu vào nhiều lĩnh vực nghề nghiệp.
Bên cạnh đó, hệ thống giáo dục đại học sẽ tiếp tục đầu tư vào các trung tâm đào tạo và nghiên cứu xuất sắc, các cơ sở giáo dục trọng điểm và chương trình đào tạo nhân lực cho những lĩnh vực chiến lược. Việc phân bổ nguồn lực được định hướng gắn nhiều hơn với sứ mạng, chất lượng, hiệu quả và khả năng đóng góp của từng cơ sở.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh rằng thước đo của giáo dục đại học cần hướng tới chất lượng và những đóng góp thực tế. Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu phát triển nguồn nhân lực trình độ cao, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, các trường đại học được kỳ vọng không chỉ thực hiện chức năng đào tạo mà còn trở thành lực lượng tham gia giải quyết những bài toán lớn của nền kinh tế và xã hội.
Những định hướng được đưa ra tại Hội nghị Giáo dục đại học năm 2026 cho thấy hệ thống đang bước vào giai đoạn điều chỉnh sâu hơn về mô hình phát triển. Khi quy mô đào tạo đã đạt một mức nhất định, chất lượng người học, hiệu quả nghiên cứu, khả năng thích ứng với công nghệ và mức độ đóng góp cho xã hội sẽ ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng để đánh giá năng lực thực sự của mỗi cơ sở giáo dục đại học.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
