Trong nỗ lực hoàn thiện cơ chế tuyển sinh theo hướng minh bạch, công bằng và phản ánh sát hơn năng lực học tập thực chất của thí sinh, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến cho dự thảo quy chế tuyển sinh đại học áp dụng từ năm 2026.
Một trong những điểm điều chỉnh đáng chú ý là việc siết chặt điều kiện xét tuyển học bạ và thu hẹp mức độ ưu tiên từ chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS. Theo Bộ, các thay đổi này không nhằm loại bỏ các phương thức tuyển sinh hiện hành, mà để khắc phục những bất cập phát sinh trong thực tiễn, đồng thời định hướng thí sinh duy trì thái độ học tập nghiêm túc, đặc biệt ở giai đoạn cuối cấp THPT.
Siết điều kiện xét học bạ để đánh giá toàn diện và tránh “lơ là” năm cuối
GS.TS Nguyễn Tiến Thảo – Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã lý giải các nội dung mới trong dự thảo quy chế, TS Thảo cho biết xét tuyển học bạ vẫn được duy trì vì đây là một kênh quan trọng, hiện chiếm khoảng 40% tổng chỉ tiêu tuyển sinh đại học. Tuy nhiên, cách thức triển khai trong những năm qua đã bộc lộ không ít hạn chế, khi nhiều cơ sở đào tạo chỉ căn cứ vào điểm lớp 12 hoặc thậm chí một số học kỳ nhất định, dẫn đến nguy cơ đánh giá chưa đầy đủ quá trình học tập của thí sinh.
Theo dự thảo, khi áp dụng phương thức xét học bạ, các trường buộc phải sử dụng điểm trung bình của cả 6 học kỳ THPT, tính từ lớp 10 đến lớp 12, với tối thiểu ba môn học. Trong tổ hợp xét tuyển, môn Toán hoặc Ngữ văn là thành phần bắt buộc và phải chiếm trọng số không thấp hơn một phần ba tổng điểm. Quy định này nhằm đảm bảo các môn học nền tảng, gắn với năng lực tư duy và ngôn ngữ, giữ vai trò trung tâm trong đánh giá đầu vào đại học.
Bên cạnh yêu cầu về học bạ, thí sinh còn phải đạt ngưỡng sàn 16 trên 30 điểm trong kỳ thi tốt nghiệp THPT, tính theo tổ hợp tương ứng. Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, việc bổ sung điều kiện này xuất phát từ thực tế một bộ phận học sinh có xu hướng tập trung vào học bạ ở những năm đầu cấp, nhưng giảm mức độ đầu tư cho năm lớp 12. Đây là giai đoạn có vai trò then chốt trong việc củng cố kiến thức nền tảng và chuẩn bị cho bậc học cao hơn. Ngưỡng 16 điểm được đánh giá là mức tối thiểu mà phần lớn học sinh có thái độ học tập nghiêm túc đều có thể đạt được, đồng thời vẫn đảm bảo nguồn tuyển cho các cơ sở đào tạo.
Theo quan điểm của Bộ, cách tiếp cận này giúp cân bằng giữa đánh giá quá trình và đánh giá kết quả chuẩn hóa, qua đó hạn chế tình trạng “điểm đẹp trên học bạ nhưng thiếu tương quan với năng lực thực tế”, đồng thời khuyến khích học sinh duy trì sự đầu tư đồng đều trong suốt ba năm THPT.
Kiểm soát vai trò IELTS và tinh giản phương thức, nguyện vọng tuyển sinh
Một nội dung điều chỉnh khác nhận được nhiều sự quan tâm là việc sử dụng chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế trong xét tuyển. Theo dự thảo, các trường đại học sẽ không được đồng thời vừa quy đổi điểm IELTS sang thang điểm xét tuyển, vừa cộng điểm ưu tiên. Đồng thời, mức điểm ưu tiên tối đa dành cho chứng chỉ ngoại ngữ được khống chế ở mức 1,5 điểm, giảm một nửa so với quy định trước đây.
Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học cho biết ngoại ngữ, đặc biệt là Tiếng Anh là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh hội nhập quốc tế và mang lại lợi thế lâu dài cho người học trên thị trường lao động. Tuy nhiên, việc ưu tiên quá lớn cho chứng chỉ quốc tế trong xét tuyển có thể tạo ra sự chênh lệch cơ hội giữa các nhóm thí sinh, nhất là khi điều kiện tiếp cận đào tạo và thi chứng chỉ ngoại ngữ không đồng đều. Điều chỉnh mới được kỳ vọng vừa ghi nhận năng lực ngoại ngữ thực sự của thí sinh, vừa bảo đảm nguyên tắc công bằng và hạn chế sự lệ thuộc quá mức vào một loại chứng chỉ.
Ngoài các nội dung liên quan trực tiếp đến tiêu chí xét tuyển, dự thảo quy chế còn đề xuất giới hạn số lượng phương thức tuyển sinh của mỗi trường không quá 5 và số nguyện vọng đăng ký của mỗi thí sinh không quá 10. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, đề xuất này dựa trên thống kê tuyển sinh nhiều năm cho thấy, dù các trường công bố tới khoảng 20 phương thức khác nhau, nhưng gần 90% thí sinh trúng tuyển vẫn tập trung ở hai nhóm chính là xét điểm thi tốt nghiệp THPT và xét học bạ.
Việc tồn tại quá nhiều phương thức, theo đánh giá của Bộ, không chỉ gây khó khăn cho phụ huynh và thí sinh trong việc tiếp cận thông tin, mà còn làm gia tăng chi phí, kéo dài quy trình và phân tán nguồn lực của các cơ sở đào tạo. Tương tự, giới hạn số nguyện vọng cũng xuất phát từ thực tế 98,5% thí sinh đã trúng tuyển trong 10 lựa chọn đầu tiên. Quy định này được kỳ vọng sẽ giúp rút ngắn thời gian xét tuyển, giảm chi phí xã hội, đồng thời buộc thí sinh cân nhắc kỹ lưỡng hơn trong việc lựa chọn ngành, trường phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp.
Các điều chỉnh trong dự thảo quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 cho thấy định hướng nhất quán của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc tinh giản hệ thống, tăng tính chuẩn hóa và đảm bảo công bằng giữa các nhóm thí sinh. Thay vì mở rộng tối đa các “cửa” xét tuyển, chính sách mới nhấn mạnh chất lượng và tính hợp lý của tiêu chí, qua đó hướng đến mục tiêu lâu dài là nâng cao hiệu quả tuyển sinh và chất lượng đào tạo đại học.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
