Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến đối với dự thảo thông tư sửa đổi Quy chế đào tạo trình độ đại học, trong đó có điểm đáng chú ý là đề xuất cho phép sinh viên thuộc chương trình tài năng hoặc đạt kết quả học tập loại giỏi được rút ngắn đáng kể thời gian đào tạo. Nếu được thông qua, nhóm sinh viên có năng lực nổi bật có thể hoàn thành chương trình đại học trong khoảng 1,5 đến 2,5 năm, tùy theo thời lượng chuẩn của từng ngành học. Đề xuất này mở ra hướng tiếp cận linh hoạt hơn trong đào tạo đại học, đồng thời đặt ra yêu cầu chặt chẽ hơn về kiểm soát chất lượng, năng lực tiếp thu và chuẩn đầu ra của người học.
Cơ chế đào tạo linh hoạt và khả năng rút ngắn thời gian tốt nghiệp
Theo khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân, chương trình đào tạo trình độ đại học thường được thiết kế trong khoảng 3 đến 5 năm học tập trung. Trong dự thảo mới, Bộ Giáo dục và Đào tạo đề xuất quy định thời gian tối thiểu để sinh viên hoàn thành chương trình không được thấp hơn hai phần ba thời gian đào tạo chuẩn, trong khi thời gian tối đa không vượt quá 2,5 lần mức thời gian này.
Với cách tính trên, sinh viên theo học các chương trình đại học thông thường có thể tốt nghiệp sớm nhất trong khoảng 2 đến 3,3 năm, tùy ngành học và quy định cụ thể của từng cơ sở đào tạo. Ở chiều ngược lại, thời gian học tối đa có thể kéo dài từ 7,5 đến 12,5 năm đối với các chương trình có thời lượng chuẩn từ 3 đến 5 năm. Quy định này thể hiện xu hướng mở rộng biên độ linh hoạt trong giáo dục đại học, tạo điều kiện cho người học chủ động hơn trong việc xây dựng lộ trình học tập cá nhân.
So với quy định hiện hành ban hành từ năm 2021, đây là một điều chỉnh đáng chú ý. Quy chế hiện nay chủ yếu giới hạn thời gian hoàn thành chương trình ở mức tối đa không quá hai lần thời gian đào tạo chuẩn, nhưng chưa đặt ra ngưỡng tối thiểu cụ thể đối với thời gian tốt nghiệp. Việc bổ sung giới hạn tối thiểu trong dự thảo mới nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng hơn cho các trường đại học khi tổ chức đào tạo theo tín chỉ, đồng thời tránh tình trạng rút ngắn chương trình một cách thiếu kiểm soát.
Điểm nổi bật nhất trong dự thảo là cơ chế riêng dành cho sinh viên theo học chương trình tài năng hoặc sinh viên có điểm trung bình tích lũy đạt loại giỏi. Nhóm này có thể được phép đẩy nhanh tiến độ học tập, miễn là thời gian tốt nghiệp không ngắn hơn một nửa thời gian đào tạo chuẩn. Như vậy, với chương trình đại học có thời lượng 3 năm, sinh viên xuất sắc có thể hoàn thành chương trình sau ít nhất 1,5 năm. Đối với chương trình kéo dài 5 năm, thời gian tốt nghiệp sớm nhất có thể là 2,5 năm.
Quy định này, nếu được áp dụng, có thể tạo thêm động lực cho sinh viên có năng lực học tập tốt, đồng thời giúp các cơ sở giáo dục đại học phát triển những lộ trình đào tạo cá nhân hóa hơn. Tuy nhiên, việc cho phép tốt nghiệp sớm cũng đòi hỏi các trường phải bảo đảm nghiêm ngặt chuẩn đầu ra, khối lượng kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp và mức độ trưởng thành học thuật của sinh viên, thay vì chỉ dựa vào tốc độ tích lũy tín chỉ.
Những điều chỉnh bổ sung về tổ chức đào tạo và ứng dụng công nghệ
Bên cạnh đề xuất về thời gian hoàn thành chương trình, dự thảo cũng đề cập đến một số nội dung liên quan đến tổ chức năm học và phân bổ thời lượng giảng dạy. Theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, một năm học ở bậc đại học có thể gồm 2 đến 3 học kỳ chính, với tối thiểu 30 tuần học trên lớp. Ngoài các học kỳ chính, các trường đại học được phép tổ chức thêm học kỳ phụ để tạo điều kiện cho sinh viên học lại, học cải thiện hoặc học vượt tiến độ.
Đối với từng học phần được tổ chức theo hình thức học tập trung, số giờ giảng không vượt quá 15 giờ mỗi tuần. Tuy nhiên, dự thảo cũng mở ra khả năng linh hoạt đối với một số trường hợp đặc thù, chẳng hạn học phần có sự tham gia của chuyên gia, workshop, studio, thực hành chuyên sâu hoặc các hoạt động đào tạo có giảng viên, chuyên gia quốc tế. Trong những trường hợp này, cơ sở đào tạo có thể bố trí lịch học tập trung vượt mức thông thường, với điều kiện phải bảo đảm khối lượng học tập phù hợp, thời gian nghỉ hợp lý và khả năng tiếp thu của sinh viên.
Một nội dung mới khác là đề xuất cho phép học sinh trung học phổ thông thuộc diện được miễn thi tốt nghiệp, chẳng hạn học sinh lọt vào vòng chọn đội tuyển dự thi quốc tế trở lên, được đăng ký học tích lũy tín chỉ tại các trường đại học. Cơ chế này có thể giúp những học sinh có năng lực đặc biệt tiếp cận sớm với môi trường học thuật bậc cao, đồng thời tạo nền tảng để rút ngắn thời gian lấy bằng đại học trong tương lai.
Dự thảo cũng lần đầu tiên đặt vấn đề về việc ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo trong đào tạo đại học. Nội dung này dự kiến quy định các nguyên tắc sử dụng, trách nhiệm của giảng viên và sinh viên, cũng như yêu cầu bảo đảm tính trung thực học thuật trong môi trường học tập có sự hỗ trợ của công nghệ. Đây là điểm đáng chú ý trong bối cảnh giáo dục đại học đang chịu tác động mạnh mẽ từ chuyển đổi số, các nền tảng học tập trực tuyến và công cụ trí tuệ nhân tạo.
Dự thảo thông tư mới cho thấy định hướng xây dựng một hệ thống đào tạo đại học linh hoạt hơn, trong đó người học có thể được công nhận năng lực và tiến độ học tập theo khả năng thực tế. Dù vậy, việc rút ngắn thời gian tốt nghiệp, đặc biệt xuống còn 1,5 đến 2,5 năm đối với sinh viên xuất sắc, cần được triển khai thận trọng. Bài toán quan trọng không chỉ là sinh viên hoàn thành chương trình nhanh hơn, mà còn là liệu quá trình đào tạo có bảo đảm đầy đủ tri thức chuyên môn, năng lực thực hành, tư duy phản biện và phẩm chất nghề nghiệp cần thiết của một cử nhân đại học hay không.
Với hơn 10 năm hoạt động trong lĩnh vực đầu tư và phát triển giáo dục, StudyCare Education tự hào là đơn vị hàng đầu trong việc cung cấp các dịch vụ học thuật, đảm bảo sự vững chắc về nền tảng kiến thức. Nếu có bất kỳ khó khăn nào và cần được hỗ trợ ngay lập tức về vấn đề học tập, ôn luyện, hãy liên hệ ngay với StudyCare Education để nhận được sự tư vấn và hỗ trợ nhiệt tình từ những giảng viên xuất sắc nhất của chúng tôi:
– Thầy Nguyễn Công Thành: Tiến sĩ Tài chính Quốc Tế – RMIT University 🇦🇺 (Top 223 QS World University Rankings), Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam 🇳🇱 (Top 197 QS World University Rankings), Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội 🇻🇳.
– Cô Phạm Thị Anh Thư: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University (học bổng toàn phần 100%), Thạc sĩ Tài chính Ngân hàng – Đại học Kinh tế Tài chính TP.HCM, Cử nhân Chuyên ngành Giảng dạy Ngôn ngữ Anh (xếp loại Giỏi) – Đại học Mở Hà Nội, T.E.S.O.L. certificate (High Distinction) – Advanced College of Languages and Training Canada 🇨🇦.
– Thầy Trần Lê Khang: Nghiên cứu sinh Tiến sĩ Tài chính – RMIT University, Thạc sĩ Kinh tế học – Erasmus University Rotterdam, TOEIC 980 điểm, IELTS 8.5.
– Thầy Nguyễn Hoàng Phú: Thạc sĩ Kinh tế Phát triển – Erasmus University Rotterdam, Cử nhân ngành Kinh tế Tài chính – RMIT University, Giảng viên các chương trình chất lượng cao giảng dạy 100% bằng tiếng Anh trường Đại học FPT.
– Thầy Phạm Hữu Vinh: Nghiên cứu sinh Bác sĩ Chuyên khoa I – Đại học Y Dược TP.HCM, Cử nhân Y Khoa – Kỹ thuật Hình ảnh Y học, Đại học Y Dược TP.HCM.
– Thầy Nguyễn Thanh Liêm: Tiến sĩ Kinh tế – Đại học Kinh tế Luật (ĐHQG HCM), Thạc sĩ Khoa học Tài chính Kế toán – Đại học Bangor (Học bổng toàn phần tại Anh Quốc), Cử nhân Kinh tế Đối ngoại, Đại học Quốc gia TP.HCM.
cùng rất nhiều CB-GV-NV xuất sắc khác tại StudyCare Education.
